Πρωτοβουλία Πολιτών Δήμου Αριστοτέλη

Στην επενέργεια των ραγδαίων γεωπολιτικών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία τα τελευταία έτη εστιάζει το ειδικό πλαίσιο για τις άμεσες επενδύσεις και τις γεωπολιτικές διαταραχές της έκθεσης της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) για τη Νομισματική Πολιτική 2026 του διοικητή Γιάννη Στουρνάρα, αφού επιχειρήσεις, νοικοκυριά και επενδυτές αναγκάζονται να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους. Όπως αναφέρει η έκθεση της ΤτΕ, η γεωπολιτική αβεβαιότητα συγκροτεί ένα νέο οικονομικό τοπίο, στο οποίο το ζητούμενο είναι η κατανόηση των αλλαγών και η σχετική προσαρμογή. Σε αυτή τη συνθήκη, οι υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής και οι διεθνείς οργανισμοί έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στο πώς οι πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις, μέσω της επιβολής οικονομικών κυρώσεων π.χ. υψηλότερων δασμών, της αύξησης των τιμών των βασικών εμπορευμάτων και των διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες, ενισχύουν τους καθοδικούς κινδύνους στη διεθνή οικονομία, μεταβάλλοντας τις συνθήκ...

Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει σήμερα δύο βασικά προβλήματα τα οποία προκαλούν εκτεταμένες οικονομικές, γεωπολιτικές και κοινωνικές εντάσεις που επιβάλουν τις αποφάσεις που πρέπει να λάβουν οι ηγεσίες των κρατών για να προστατεύσουν τα εθνικά τους συμφέροντα. 1) Για πρώτη φορά στην οικονομική ιστορία έχουμε χώρες με τεράστια εμπορικά πλεονάσματα όπως της Κίνας που το 2025 ξεπέρασε το $1,2 τρισεκατομμύριο και χώρες με τεράστια εμπορικά ελλείμματα όπως των ΗΠΑ που ξεπερνούν το $1,1 τρισεκατομμύρια αλλά αφαιρουμένου πλεονάσματος των υπηρεσιών το τελικό εμπορικό έλλειμμα φτάνει περίπου στα $800 δισεκατομμύρια. Όταν μια χώρα έχει εμπορικά πλεονάσματα τα έχει εις βάρος των χωρών που έχουν εμπορικά ελλείμματα. Οπότε οι χώρες που έχουν εμπορικά ελλείμματα θα πρέπει να δανείζονται για να αναπληρώνουν στο εσωτερικό της χώρας τις εκροές των δισεκατομμυρίων που μεταναστεύουν κάθε χρόνο προς στις χώρες με εμπορικά πλεονάσματα. 2) Το δεύτερο πρόβλημα είναι ο εκβιασμός των αγορών με την α...

Της Ναταλίας Δανδόλου Στους γεωπολιτικούς παράγοντες που διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις, αναφέρεται μεταξύ άλλων η Έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2022-2023 που υπεβλήθη χθες Παρασκευή στον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο. Οι παράγοντες αυτοί προκαλούν αναθεώρηση των υφιστάμενων προσεγγίσεων και θέτουν νέα διλήμματα πολιτικής οικονομίας για τα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς. Μετά από μία σύντομη ιστορική αναδρομή των βασικών γεγονότων των τελευταίων δεκαετιών, η ΤτΕ υπογραμμίζει ότι τα μέτρα που λαμβάνονται πλέον σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενεργειακή και εφοδιαστική ασφάλεια των κρατών και τη στρατηγική τους αυτονομία, αν και αναγκαία σε πολλές περιπτώσεις, οδηγούν σε έναν διεθνή οικονομικό και χρηματοπιστωτικό κατακερματισμό με βάση γεωπολιτικά κριτήρια, δηλ. σε έναν γεωοικονομικό κατακερματισμό.

Σήμα κινδύνου για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας το επόμενο χρονικό διάστημα έστειλε το ΔΝΤ, τονίζοντας πως οι κίνδυνοι αυξάνονται καθώς οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν τις αυξήσεις των βασικών επιτοκίων τους ώστε να «δαμάσουν» τις πληθωριστικές πιέσεις. Η επικεφαλής του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μιλώντας στο Politico την Πέμπτη, υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχει τρόπος με τον οποία τα επιτόκια θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να έχουν ευαλωτότητες. Κάτι πρόκειται να εκραγεί».

Οι αγορές πάντα λαχταρούν για καλές ιστορίες και η χαλάρωση της πολιτικής zero Covid της Κίνας, με την προοπτική μιας συνεχιζόμενης ανάκαμψης της ανάπτυξης, ήδη έχει μια εξαιρετική πιθανότητα να γίνει το πιο θορυβώδες αφήγημα της επερχόμενης νέας χρονιάς. Η νέα, ευρεία χαλάρωση μέτρων που περιέγραψε πρόσφατα το Κρατικό Συμβούλιο της Κίνας και συμπεριλαμβάνουν την πιθανότητα κατ’ οίκον καραντίνας και την κατάργηση των απαιτήσεων για τεστ για τους δημόσιους χώρους, ήρθε να προστεθεί στην εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται στο χείλος δυο πρωτοφανών αλλαγών -η μία ψυχολογική, η άλλη πρακτική.

Προειδοποίηση για ακόμη πιο σοβαρές επιπτώσεις στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό εφόσον δεν προχωρήσουν οι απαιτούμενες επενδύσεις για την κάλυψη της ζήτησης, απηύθυνε ο γενικός γραμματέας του ΟΠΕΚ Mohammad Sanusi Barkindo. Μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Mediterranean Gas που αναπτύσσει την πλωτή μονάδα Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου στο Βόλο ο κ. Barkindo τόνισε ότι αν δεν υπάρξουν επενδύσεις και η ζήτηση παραμείνει στα επίπεδα που προβλέπεται τότε η αναταραχή στην αγορά και την ενεργειακή ασφάλεια θα είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που βιώνουμε σήμερα και η έλλειψη αργού θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Οι αγορές βιομηχανικών μετάλλων γίνονται όλο και πιο ασταθείς με τις ανησυχίες για την παραλλαγή Omicron, τους περιορισμούς της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στην Κίνα, που μειώνουν την παραγωγή και τη σταδιακή χαλάρωση των νομισματικών πολιτικών στις ΗΠΑ. Ο χαλκός, το «κόκκινο» μέταλλο, κινεί την παγκόσμια οικονομία καθώς χρησιμοποιείται στη Χημεία, στο Περιβάλλον και στην Ηλεκτρονική:  Αγωγοί (καλώδια), ηλεκτρονικά εξαρτήματα, όπως πλακέτες τυπωμένων κυκλωμάτων, πηνία, ηλεκτρομαγνήτες πάσης φύσεως για ηλεκτροκινητήρες και γεννήτριες.  Στις Κατασκευές, στα κτήρια για στέγες και σωληνώσεις κεντρικής θέρμανσης και φυσικού αερίου και, λόγω της ιδιότητας του να παρεμποδίζει την ανάπτυξη μικροοργανισμών στην επιφάνειά του, έχει μεγάλη χρήση και στις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις.

Του Γιώργου Αδαλή Μετρώντας τις επιδράσεις του πρώτου σκληρού lockdown σε Κίνα, Ευρώπη, ΗΠΑ και Ασία, τον Ιούνιο 2020, είχα διαφωνήσει με πολλούς αναλυτές που πίστευαν ότι η οικονομική ανάκαμψη θα είναι γρήγορη. Το άρθρο μου “Αν η κρίση ήταν γράμμα θα ήταν V, U, W ή L;” , δέχθηκε επικρίσεις από οικονομολόγους, οι οποίοι υποστήριζαν τότε ότι η ανάπτυξη θα έχει σχήμα “V, δηλαδή θα είναι γρήγορη. Είχα υποστηρίξει ότι θα είναι πολύ αργή τύπου “L” και στο άρθρο της 24ης Ιουνίου 2020, κατέληγα: «Συνεπώς, η πρόβλεψη (μου) για τύπου “L” (ανάπτυξη) είναι η ορθότερη διότι η οικονομική συντριβή διήρκησε τρεις εβδομάδες, ενώ η πλήρης ανάκαμψη θα επέλθει σε ένα βάθος δύο ετών σύμφωνα με το καλό (μου) σενάριο και 4-5 ετών σύμφωνα με το κακό (μου) σενάριο»! Τα γεγονότα μίλησαν, αφού φέτος θα κλείσουμε δυο χρόνια από την εμφάνιση του ιού και η πραγματική οικονομία πάει από το κακό στο χειρότερο. Ένας από τους πέντε λόγους που με είχαν κάνει να πιστεύω ότι η πανδημία ως οικονομικό φαινόμενο θα επ...

«Αντάρα» την είπαν οι αναλυτές. Και όπως φαίνεται, έχουν δίκαιο. Ο δείκτης Εμπορευμάτων του Dow Jones ενισχύθηκε 70% από τις αρχές του έτους έως τον Ιούνιο, όμως το ράλι άρχισε έκτοτε να ξεθυμαίνει.  Ορισμένες πρώτες ύλες, όπως το λίθιο, συνεχίζουν την ανιούσα. Άλλα πάλι «καυτά» εμπορεύματα βρίσκονται σε αντίστροφη πορεία, όπως το σιδηρομετάλλευμα που έχει βουλιάξει 45% από τα υψηλά των μέσων Ιουλίου, όπως η ξυλεία, που έχει απολέσει 63% της αξίας της από τις αρχές Μαΐου. Τα πράγματα συνήθως είναι πολύ πιο απλά.  Τη δεκαετία του 2000, η εκρηκτική άνοδος της Κίνας πυροδότησε έναν «σουπερκύκλο» εμπορευμάτων, μία παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών. Όταν ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας επιβραδύνθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 2010, ο «κύκλος» έκλεισε. 

Βουτιά σημείωσαν τη Δευτέρα οι τιμές του αργού καθώς ο κίνδυνος κατάρρευσης της κινεζικής εταιρείας ακινήτων Evergrande έχει αναζωπυρώσει τον προβληματισμό για τις προοπτικές της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη. Η εμπιστοσύνη στις αναπτυξιακές προοπτικές της Κίνας κλονίζεται εν μέσω της κρίσης του κολοσσού των ακινήτων. Οι αναλυτές φοβούνται τον αντίκτυπο από μια ανεξέλεγκτη κατάρρευση της Evergrande στον κλάδο των ακινήτων και ευρύτερα στην κινεζική οικονομία και το χρηματοοικονομικό σύστημα της χώρας. 

Το αδιέξοδο στη σύνοδο του ΟΠΕΚ και η ασυνήθιστη εξέλιξη της διακοπής των συνομιλιών χωρίς να οριστεί ημερομηνία για την επόμενη συνεδρίαση οδήγησαν χθες τις τιμές του πετρελαίου στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών.  Η τιμή του αργού Δυτικού Τέξας έφτασε μια ανάσα πριν από τα 77 δολάρια το βαρέλι, συγκεκριμένα στα 76,98 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent υπερέβη τα 77,84 δολάρια το βαρέλι.  Αν και οι τιμές υποχώρησαν στη διάρκεια της χθεσινής συνεδρίασης, πρόκειται για εντυπωσιακά υψηλά επίπεδα λαμβανομένου υπόψη ότι την άνοιξη του περασμένου έτους, εν τω μέσω του πρώτου κύματος της πανδημίας και του πρώτου σκληρού lockdown, τα προθεσμιακά συμβόλαια πετρελαίου είχαν υποχωρήσει σε αρνητικό έδαφος. 

Ράλι σημείωσαν την Τρίτη οι τιμές του πετρελαίου, σκαρφαλώνοντας σε υψηλά άνω των δύο ετών μετά την απόφαση του OPEC και των συμμάχων του (OPEC+) να διατηρήσουν σε ισχύ το σχέδιο τους για σταδιακές αυξήσεις της παραγωγής τους, καθώς η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να ανακάμπτει από την κρίση του κορονοϊού. Στη σημερινή του συνεδρίαση ο OPEC+ “επιβεβαίωσε την υφιστάμενη δέσμευση του” για “σταδιακή επιστροφή 2 εκατ. βαρελιών την ημέρα… από τις προσαρμογές [που έγιναν την περίοδο της πανδημίας] στην αγορά” . Ο ρυθμός της επιστροφής “θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες στην αγορά” , αναφέρει ο OPEC+ σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης. Η επόμενη συνεδρίαση του OPEC+ θα γίνει την 1η Ιουλίου.

Της Κατερίνας Σώκου* To Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σημείωσε χθες ότι η πανδημία της COVID-19 είχε πολύ πιο άμεσες επιπτώσεις στην οικονομία σε σχέση με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Συγκεκριμένα, ότι μείωσε την παγκόσμια παραγωγή τρεις φορές περισσότερο, στο ήμισυ του χρόνου.  Η δραματική συρρίκνωση του παγκόσμιου ΑΕΠ εκτιμάται βέβαια ότι θα αντιστραφεί και πιο γρήγορα όταν ξεπεραστεί η υγειονομική κρίση, ωστόσο ήδη είναι σαφές ότι αυτό δεν θα γίνει με τον ίδιο ρυθμό σε όλο τον κόσμο.  Οι αναπτυσσόμενες χώρες πλην της Κίνας έχασαν το 20% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους το περασμένο έτος, ενώ θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να εμβολιάσουν τον πληθυσμό τους, παρατείνοντας τις επιπτώσεις της κρίσης στην οικονομία και στην απασχόληση.

Της Μαίρης Βενέτη Εν όψει των Προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, η συζήτηση έχει ανάψει στα πηγαδάκια των διαχειριστών, όσον αφορά τι θα σήμαινε η αλλαγή σκυτάλης στον Λευκό Οίκο για τις εταιρείες της πράσινης ενέργειας. Η ώθηση όμως προς την πράσινη ενέργεια είναι μονόδρομος ανεξάρτητα από το ποιος θα κερδίσει τον Νοέμβριο. Σίγουρα οι πολιτικοί μπορεί να είναι σε θέση να επιταχύνουν ή να επιβραδύνουν αυτή τη μετάβαση, αλλά το γεγονός ότι οι γίγαντες ορυκτών καυσίμων όπως η BP, η Exonn Mobile και η Royal Dutch Shell αλλάζουν ήδη τα επιχειρηματικά τους μοντέλα, αποκαλύπτει ότι το νερό έχει ήδη μπει στο αυλάκι.

Στο άρθρο που ακολουθεί δίνεται η ευκαιρία στον αναγνώστη να αντιληφθεί πως καμία επανάσταση (εντός ή εκτός εισαγωγικών δεν έχει απολύτως καμία σημασία) που στοχεύει στην συλλογική και συνολική βελτίωση της ζωής και της καθημερινότητας της σύγχρονης ανθρωπότητας δεν μπορεί να πετύχει χωρίς την αξιοποίηση των ορυκτών πρώτων υλών. Ειδικότερα, η χαρακτηριζόμενη  «επανάσταση της καθαρής ενέργειας» που αποσκοπεί στην απεξάρτηση από ρυπογόνες μονάδες  παραγωγής ενέργειας, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την χρησιμοποίηση στρατηγικών μετάλλων , όπως είναι για παράδειγμα ο χαλκός και ο χρυσός. Βέβαια, για να γίνουν όλα αυτά απαιτούντα συντονισμένες πολιτικές αποφάσεις και δράσεις που στην Ε.Ε. προς το παρόν αναζητούνται, την στιγμή που είναι αναγκαίο όσο ποτέ άλλοτε να δομηθούν θεσμικά και λειτουργικά πλαίσια στα κράτη-μέλη που θα στηρίζουν, θα ελέγχουν και θα δίνουν κίνητρα στην υπεύθυνη εξορυκτική δραστηριότητα.

"Χτύπημα" για τον κλάδο των ηλεκτροκινητήριων αεροσκαφών χαρακτήρισε η ιστοσελίδα greenaironline την είδηση της λήξης του κοινού προγράμματος κατασκευής υβριδικών - ηλεκτρικών E - Fan X ,  από την Airbus και την Rolls - Roys. Ένα πρωτοποριακό όσο και καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα που στόχευε στην ηλεκτροδότηση εμπορικών επιβατικών αεροσκαφών.  Για παράδειγμα στο δοκιμαστικό αεροσκάφος με την κωδική ονομασία "BAe 146 RJ100", ο ένας από τους τέσσερις κινητήρες αεριωθούμενου αεροπλάνου αντικαταστάθηκε από έναν κινητήρα 2.5MW και επρόκειτο να κάνει την πρώτη του δοκιμαστική πτήση εντός του 2021.

Μπαράζ εξαγορών και συγχωνεύσεων έχουμε το τελευταίο διάστημα, με αποτέλεσμα η αξία των συνολικών συμφωνιών από τις αρχές του έτους να έχει εκτιναχθεί στα 3,2 τρισ. δολάρια. Ο εμπορικός πόλεμος και η αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία όχι μόνο δεν στέκονται εμπόδιο, αλλά φαίνεται σε ορισμένες περιπτώσεις να ευνοούν τα deals, καθώς οι επιχειρήσεις (έχοντας συγκεντρώσει μεγάλες ποσότητες ρευστού στα χέρια τους τα τελευταία χρόνια) επιδιώκουν να αντεπεξέλθουν στο νέο θολό περιβάλλον και τον οξύτατο ανταγωνισμό με συμμαχίες.