ΣΤΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ ΚΟΙΤΑΖΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ: ΠΟΤΕ ΞΕΚΙΝΑΕΙ Η ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΡΥΣΟΥ - ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΙΣ ΣΚΟΥΡΙΕΣ

Στην τελική ευθεία για την έναρξη εμπορικής παραγωγής συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού βρίσκεται το μεταλλείο Σκουριών της Ελληνικός Χρυσός, στη βορειοανατολική Χαλκιδική, αναδεικνύοντας την Ελλάδα ως αξιόπιστο παραγωγό κρίσιμων μετάλλων και ενισχύοντας ταυτόχρονα την παρουσία της χώρας στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας.

Η πρώτη παραγωγή αναμένεται το τρίτο τρίμηνο του 2026 και η εμπορική λειτουργία έως το τέλος του έτους.

Τα βεβαιωμένα αποθέματα στις Σκουριές ανέρχονται σε περίπου 740.000 τόνους χαλκού και 3,6 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού, ενώ η μέση ετήσια παραγωγή υπολογίζεται σε 140.000 ουγγιές χρυσού και 67 εκατομμύρια λίβρες χαλκού.

Σημειώνεται ότι ο χαλκός, βασικό υλικό για την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τον αμυντικό εξοπλισμό, χρησιμοποιείται ευρέως σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ηλεκτρικά οχήματα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με τη ζήτηση να αυξάνεται διαρκώς. Είναι ενδεικτικό ότι ένα ηλεκτρικό όχημα απαιτεί έως και τέσσερις φορές περισσότερο χαλκό, σε σχέση με ένα συμβατικό.

Η παγκόσμια ζήτηση για εξόρυξη χαλκού αναμένεται να αυξηθεί κατά 68% έως το 2035. Το 2025 θα φτάσει τους 28 εκατ. τόνους. Υπό αυτό το πρίσμα, η επένδυση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς εντάσσεται στην προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών, εντός των συνόρων της.

Ο Πρόεδρος της Ελληνικός Χρυσός Χρήστος Μπαλάσκας τόνισε κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής επίσκεψης που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 23 Ιουνίου στις εγκαταστάσεις των μεταλλείων, ότι αισίως φτάνουμε πολύ κοντά στο ξεκίνημα της παραγωγής των μεταλλείων Σκουριών, το οποίο χαρακτήρισε ένα από τα state of the art μεταλλεία στην Ευρώπη. 

Για τη σημασία παραγωγής εκτός χρυσού αλλά και χαλκού είπε ότι είναι πολύ σημαντική γιατί έχει πάρα πολλά χρόνια να φτιαχτεί ένα τέτοιου είδους μεταλλείο στην Ευρώπη, θυμίζοντας ότι ο χαλκός είναι ένα από τα στρατηγικά μέταλλα.

Για την Eldorado Gold είπε ότι ξεκίνησε ως μια μεσαίου μεγέθους εταιρεία χρυσού, η οποία τώρα, πλέον, επεκτείνεται και στην παραγωγή του χαλκού με το μεταλλείο Σκουριών αλλά και με τις πρόσφατες αγορές που έχει κάνει και στον Καναδά, εξαγοράζοντας μεταλλείο πρόσφατα, το οποίο βρίσκεται σε περίπου ίδιο στάδιο παραγωγής με τις Σκουριές.

Η εταιρεία υποστηρίζει την υπεύθυνη εξόρυξη, όπως είπε, ενώ μίλησε για προστασία του περιβάλλοντος και για υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες. Μετράμε την επίπτωση της δραστηριότητάς μας στο περιβάλλον, όπως είπε, κάνοντας λόγο για χρήση προηγμένων συστημάτων «που δεν υπάρχουν σε τέτοια έκταση στην Ευρώπη ίσως και σε άλλα μέρη στον κόσμο και είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι γι αυτό».

Το έργο έχει ολοκληρωθεί κατά 94%. Κατά την τρέχουσα κατασκευαστική φάση απασχολούνται 3.200 εργαζόμενοι συμπεριλαμβανομένων και των εξωτερικών συνεργατών.

Σημειώνεται ότι το μεταλλείο Σκουριών αντιπροσωπεύει επένδυση που υπερβαίνει τα 2 δισ. δολάρια, εκ των οποίων η τρέχουσα φάση ανέρχεται σε περίπου 1,3 δισ. δολάρια. Συνολικά, η επένδυση της Eldorado Gold μέσω της Ελληνικός Χρυσός στα Μεταλλεία Κασσάνδρας στην Χαλκιδική, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στην Ελλάδα ύψους άνω των 3 δισ. δολαρίων. 

Αποτελείται από το ενεργό μεταλλείο Ολυμπιάδας (σε παραγωγή από το 2018), που παράγει χρυσό, άργυρο, μόλυβδο και ψευδάργυρο, το υπό κατασκευή έργο χαλκού και χρυσού στις Σκουριές και τις λιμενικές εγκαταστάσεις Στρατωνίου. Το μεταλλείο Στρατωνίου στις Μαύρες Πέτρες, βρίσκεται σε καθεστώς συντήρησης.

Παράλληλα υπάρχουν άλλα δυο πρότζεκτς στη Θράκη. Το έργο του Λόφου Περάματος μέσω της Μεταλλεία Θράκης βρίσκεται στη φάση όπου έχει υποβληθεί η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και αναμένεται η έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης. Στην περιοχή των Σαπών συνεχίζονται από τη Μεταλλευτική Θράκης ΑΕ οι σχεδιασμοί για ερευνητικά προγράμματα που θα μπορούσαν να αναδείξουν νέες μεταλλευτικές προοπτικές.

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στη σημασία της Ελλάδας στο portfolio της Eldorado Gold, σημειώνοντας ότι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα growth stories της.

Επιφανειακή και υπόγεια εξόρυξη στις Σκουριές

Όπως επισημάνθηκε, το παγκοσμίου κλάσης πορφυριτικό κοίτασμα χαλκού-χρυσού στις Σκουριές θα εξορυχθεί με συνδυασμό επιφανειακής και υπόγειας εξόρυξης, υιοθετώντας τις Βέλτιστες Διαθέσιμες Τεχνολογίες για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η εκτιμώμενη διάρκεια ζωής του μεταλλείου είναι 20 έτη συνολικά, βάσει των πιθανών και βεβαιωμένων αποθεμάτων κατά την καταγραφή του Σεπτεμβρίου 2025. Στην πρώτη φάση ο συνδυασμός επιφανειακής και υπόγειας εξόρυξης θα διαρκέσει περισσότερα από 9 χρόνια, ενώ στη δεύτερη φάση η εξόρυξη θα διεξάγεται μόνο υπόγεια και θα διαρκέσει περίπου 11 χρόνια ακόμη.

Μετά την πρωτογενή του θραύση, το μετάλλευμα αποθηκεύεται προσωρινά στο θόλο στέγασης, ο οποίος αυτήν την στιγμή βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης κατασκευής. Έχει 45 μέτρα ύψος και διάμετρο 90 μέτρων.

Περιβαλλοντική υπευθυνότητα και σχεδιασμός

Αναφορικά με την περιβαλλοντική υπευθυνότητα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στους δημοσιογράφους, κεντρικό στοιχείο του περιβαλλοντικού σχεδιασμού αποτελεί η μέθοδος της ξηρής απόθεσης μεταλλευτικών καταλοίπων. 

Μέσω της αφυδάτωσης των τελμάτων αφαιρείται έως και το 90% του νερού που περιέχουν, δημιουργώντας ένα γεωτεχνικά σταθερό υλικό και περιορίζοντας το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου κατά περίπου 40% σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό.

Η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιδόσεων πραγματοποιείται μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου περισσότερων από 700 σημείων ελέγχου, όπου καταγράφονται σε συνεχή βάση παράμετροι όπως η ποιότητα των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, η ποιότητα του αέρα, η σκόνη, ο θόρυβος, οι δονήσεις, η σεισμικότητα, η χλωρίδα και η πανίδα. Τα δεδομένα δημοσιοποιούνται σε πραγματικό χρόνο μέσω ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας.

Παράλληλα, εφαρμόζεται πρόγραμμα σταδιακής περιβαλλοντικής αποκατάστασης, σύμφωνα με το μοντέλο που έχει ήδη υλοποιηθεί στην Ολυμπιάδα. Η φιλοσοφία του προβλέπει ότι οι εργασίες αποκατάστασης ξεκινούν αμέσως μόλις ολοκληρώνεται κάθε επιμέρους φάση της μεταλλευτικής δραστηριότητας, χωρίς να αναμένεται το τέλος της ζωής του έργου. 

Όπως αναφέρθηκε η μέθοδος αφυγρασμένων τελμάτων υποστηρίζει την παράληλλη αποκατάταση και επιτρέπει τη σταδιακή επαναφορά του μεταλλείου σε κατάσταση όσο το δυνατόν πιο κοντά στην αρχική του μορφή, το συντομότερο δυνατόν.

Η επένδυση στα μεταλλεία Κασσάνδρας

Η δραστηριότητα της εταιρείας υποστηρίζει σήμερα περίπου 5.200 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας, με σημαντικό ποσοστό (77%) των εργαζομένων να προέρχεται από τις τοπικές κοινωνίες της Χαλκιδικής.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, τα συνολικά έσοδα που έχουν εισρεύσει έως σήμερα προς το Ελληνικό Δημόσιο ανέρχονται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ, ενώ στο βάθος ζωής του έργου θα προσεγγίσουν τα 2,9 δισ. ευρώ.

Αντίστοιχα, οι εξαγωγές που συνδέονται με τη δραστηριότητα των μεταλλείων ανέρχονται μέχρι σήμερα σε περίπου 1,8 δισ. δολάρια, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για συνολική εξαγωγική συνεισφορά που θα μπορούσε να υπερβεί τα 20 δισ. δολάρια σε βάθος χρόνου.

Τα ταμεία του Δήμου Αριστοτέλης ενισχύθηκαν το 2025 με 7 εκατ. ευρώ μέσω της ετήσιας απόδοσης μεταλλευτικών τελών.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στο πρόγραμμα κοινωνικών επενδύσεων, μέσω του οποίου έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα περισσότερα από 36 εκατ. ευρώ σε έργα και δράσεις που αφορούν την εκπαίδευση, την υγεία, τις υποδομές και την ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων, ενώ ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει επενδύσεις ύψους 80 εκατ. δολαρίων σε όλη τη διάρκεια ζωής του έργου.

Κοινωνική συνεισφορά

Έμφαση δόθηκε και στο κοινωνικό αποτύπωμα της επένδυσης. Τονίστηκε ότι η ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας συνοδεύεται από ένα ευρύ πρόγραμμα κοινωνικών επενδύσεων και δράσεων εταιρικής υπευθυνότητας, το οποίο εξελίσσεται παράλληλα με την πρόοδο του μεταλλευτικού έργου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το συνολικό πρόγραμμα κοινωνικών επενδύσεων προβλέπει πόρους ύψους 80 εκατ. δολαρίων σε βάθος ζωής του έργου. Μόνο το 2025 υλοποιήθηκαν 190 πρωτοβουλίες και έργα ενώ οι κοινωνικές επενδύσεις ξεπέρασαν τα 4 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 3 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στον Δήμο Αριστοτέλη.

Της Μαρίας Κουζούφη

Πηγή: typosthes.gr