ΧΑΛΚΟΣ: Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΧΗ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ

Είναι ο χαλκός μία από τις πιο «καυτές» επενδυτικές επιλογές για τα επόμενα χρόνια; Η απάντηση είναι λίγο πιο σύνθετη απ’ ότι φαίνεται. Από τη μία πλευρά, ο χαλκός θεωρείται το βασικό υλικό πάνω στο οποίο χτίζεται η οικονομία του μέλλοντος, ωστόσο από την άλλη δεν έχει καταφέρει – και παρά τα σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή – να δώσει μεγάλα χρηματιστηριακά κέρδη καθώς η ανάκαμψη των τιμών σημειώνεται τον τελευταίο χρόνο.

Η τιμή του χαλκού στο χρηματιστήριο μετάλλων του Λονδίνου έχει ενισχυθεί κατά 5% στο τελευταίο τρίμηνο, αλλά παραμένει σχεδόν αμετάβλητη σε επίπεδο εξαμήνου. Μέσα στον τελευταίο χρόνο, ωστόσο, καταγράφει άνοδο της τάξης του 40%, μετά από μία πενταετία ήπιων διακυμάνσεων. Χθες, η Citi έδωσε τιμή-στόχο για τον χαλκό στα 14.500 δολάρια σε επίπεδο τριμήνου και στα 15.000 δολάρια έως το τέλος του 2026, δίνοντας δηλαδή περιθώρια ανόδου 6% και 9,75% αντίστοιχα.

Εφόσον όμως όλοι μιλούν για ιστορικές ελλείψεις στην παραγωγή, γιατί η τιμή του χαλκού δεν σημειώνει ακόμη μεγαλύτερο ράλι;

Το σίγουρο είναι ότι ο «κόκκινος χρυσός» λιγοστεύει με αποτέλεσμα η Standard & Poor’s να προειδοποιεί στις αρχές του 2026 ότι η έλλειψη δημιουργεί συστημικό κίνδυνο για την οικονομία και αποτελεί γεωστρατηγική εστία αντιπαράθεσης. Όποιοι καταφέρουν να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε αποθέματα χαλκού θα έχουν αποκτήσει προβάδισμα στη μάχη που βρίσκεται σε εξέλιξη στις αγορές.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου αντιμετωπίζουν πλέον τον χαλκό ως κρίσιμο ορυκτό και όχι ως ένα ακόμη «παλιό» βιομηχανικό μέταλλο. 

Ηλεκτρικά δίκτυα, ηλεκτροκίνηση, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, data centers και αμυντικές επενδύσεις, είναι οι πέντε πυλώνες πάνω στους οποίους βασίζεται η έκρηξη της ζήτησης για χαλκό, την ώρα που η παγκόσμια παραγωγή αδυνατεί να ακολουθήσει.

Ο χαλκός είναι επίσης απαραίτητος στην ψύξη και θέρμανση χώρων, στη βαριά βιομηχανία, στην έξυπνη γεωργία, στις μεταφορές και στα καταναλωτικά αγαθά. Ακριβώς, όμως, επειδή χρειάζεται σχεδόν παντού, θεωρείται απίθανο να εξορυχθεί αρκετά γρήγορα και αποτελεσματικά για να καλυφθούν όλες οι ανάγκες.

Τι συμβαίνει στην πλευρά της προσφοράς;

Η παγκόσμια παραγωγή χαλκού είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένη, γεγονός που κάνει την αγορά να ανησυχεί, αφού μόνο λίγες χώρες, όπως η Χιλή, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και το Περού, παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του μετάλλου, με αποτέλεσμα οποιαδήποτε διαταραχή λ.χ. λόγω απεργιών ή ξηρασίας, μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια προσφορά. 

Το 2025 η παγκόσμια παραγωγή χαλκού από ορυχεία διαμορφώθηκε σε περίπου 23,7 εκατ. μετρικούς τόνους, αυξημένη μόλις κατά περίπου 2% έναντι του 2024. Η παραγωγή εξευγενισμένου χαλκού ανέρχεται στα 27,5 εκατ. τόνους.

Το παράδοξο είναι ότι ο πλανήτης δεν ξεμένει από χαλκό, αφού υπάρχουν ακόμη σημαντικά γεωλογικά αποθέματα. Το πρόβλημα έγκειται λοιπόν στην παραγωγή.

Οι ειδικοί, πάντως, εκτιμούν (σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα από το Energy Research & Social Science, ότι η τιμή του χαλκού πρέπει να αυξηθεί σημαντικά, από τα ήδη υψηλά επίπεδα, αν η παγκόσμια εξόρυξη πρόκειται να συμβαδίσει με τη ζήτηση που αναμένεται στα επόμενα χρόνια. Με άλλα λόγια, οι σημερινές τιμές δεν δίνουν αρκετό κίνητρο στις μεταλλευτικές και χρειάζονται υψηλότερες τιμές για να γίνουν βιώσιμες οι όποιες επενδύσεις σε ορυχεία.

Γιατί δεν ανοίγουν νέα ορυχεία; Λόγοι υπάρχουν πολλοί, όπως ότι για να λειτουργήσει ένα μεγάλο ορυχείο χρειάζονται 10-20 χρόνια ή ότι οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις έχουν γίνει πιο αυστηρές. Την ίδια ώρα, μειώνονται τα κοιτάσματα υψηλής περιεκτικότητας σε χαλκό και το κόστος εξόρυξης αυξάνεται, ενώ πολλά από τα μεγαλύτερα ορυχεία γερνούν και η παραγωγικότητά τους μειώνεται.

Σε συνδυασμό με την τεράστια ζήτηση λόγω της Πράσινης Μετάβασης και των υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργείται μια αγορά όπου το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά το ποιος θα εξασφαλίσει φυσικές ποσότητες χαλκού.

Η τεχνητή νοημοσύνη, τα ηλεκτρικά δίκτυα, η ενεργειακή μετάβαση και η αμυντική βιομηχανία διεκδικούν ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες, την ώρα που τα νέα ορυχεία αδυνατούν να ακολουθήσουν τον ρυθμό της ζήτησης. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα «μάχη» στις αγορές, όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο η τιμή του χαλκού, αλλά ποιος θα καταφέρει να εξασφαλίσει την επόμενη δεκαετία την πρόσβαση στο πιο κρίσιμο ίσως μέταλλο της παγκόσμιας οικονομίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους η S&P προειδοποιεί ότι το πρόβλημα της επόμενης δεκαετίας θα είναι αν η παγκόσμια εξορυκτική βιομηχανία θα παράγει χαλκό για να «ταΐσει» την ΑΙ και την ηλεκτροκίνηση. Βλέπετε, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γράψει κώδικα και να ανακαλύψει νέα υλικά, όμως δεν μπορεί να δημιουργήσει χαλκό από το μηδέν.

Του Κωνσταντίνου Μαριόλη

Πηγή: liberal.gr