ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΔΑΣΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΨΕΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΙΑΤΙ ΚΑΙΓΟΝΤΑΙ

Το 2025, η Ευρώπη βίωσε τη χειρότερη αντιπυρική περίοδο στην καταγεγραμμένη ιστορία της, με εκτάσεις που ξεπερνούν το 1 εκατομμύριο εκτάρια να έχουν καεί. Όμως, αυτό το αρνητικό ρεκόρ είναι πολύ πιθανό να ξεπεραστεί εντός του 2026, καθώς η Γαλλία και η Ισπανία αντιμετωπίζουν νέες καταστροφικές πυρκαγιές τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ άλλες χώρες βρίσκονται σε κόκκινο συναγερμό

Με αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες προσπαθούν να εντοπίσουν τους ακριβείς λόγους που οι δασικές εκτάσεις στην Ευρώπη είναι τόσο ευάλωτες.

Η πιο προφανής και πολυσυζητημένη αιτία είναι η κλιματική αλλαγή. Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που υπερθερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο, σχεδόν με διπλάσια ταχύτητα συγκριτικά με τη μέση άνοδο του πλανήτη, εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης της. Αυτό έχει οδηγήσει σε παρατεταμένους καύσωνες και φαινόμενα ξηρασίας, με το φετινό καλοκαίρι να θεωρείται ως ένας από τους πιο ανησυχητικούς συνδυασμούς αυτών των δύο στοιχείων. 

Αναμενόμενα, η επίλυση αυτού του προβλήματος απαιτεί μακροχρόνιες δράσεις, τις οποίες η Ευρώπη δεν εμφανίζεται πρόθυμη να αναλάβει. Αντιθέτως, η σημερινή ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν όλο και μεγαλύτερη άμβλυνση των ελλιπών κλιματικών πολιτικών που είχαν υιοθετηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Το 2025 ήταν το πιο καταστροφικό έτος για τις πυρκαγιές στην ΕΕ. Πηγή: European Commission

Σε πιο βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν μία σειρά διαθέσιμων εργαλείων. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η καλύτερη διαχείριση των δασών. Εδώ υπάρχουν δύο διαφορετικές πτυχές. 

Η πρώτη αφορά στην πρόληψη και έγκειται αφενός, στη δημιουργία δασικών οδών για την ταχύτερη μεταφορά των χερσαίων αντιπυρικών μέσων και αφετέρου, στον καθαρισμό των θάμνων και των ξερόχορτων, τα οποία συνιστούν μία από τις πιο εύφλεκτες ύλες. Όπως εξηγούν οι αναλυτές, η Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ μπορεί να βοηθήσει σε αυτά τα δύο ζητήματα.

Η δεύτερη, και πιο αμφιλεγόμενη, πτυχή αφορά στη μορφή των δασών. Σύμφωνα με τους περιβαλλοντολόγους, ένα πρόβλημα των ευρωπαϊκών δασών είναι οι μονοκαλλιέργειες δέντρων, οι οποίες προκύπτουν είτε από τις φυτείες ξυλείας, είτε από τις λανθασμένες αναδασώσεις. 

Με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα, οι μονοκαλλιέργειες δέντρων είναι διπλάσια πιο ευάλωτες στις πυρκαγιές σε σχέση με τα δάση υψηλής βιοποικιλότητας. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η απόκλιση ανάμεσα σε δάση με ποικίλα πλατύφυλλα δέντρα όπως οι δρύες και οι οξιές συγκριτικά με τις μονοκαλλιέργειες πεύκων.

Όμως, αυτά τα στοιχεία αμφισβητούνται από τους ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων, οι οποίοι ελέγχουν σχεδόν τις μισές δασικές επιφάνειες της Ευρώπης. Σύμφωνα με αυτούς, το πραγματικό πρόβλημα είναι η κλιματική αλλαγή, η οποία δεν ξεχωρίζει ανάμεσα στα είδη δέντρων, αλλά προκαλεί καταστροφικές πυρκαγιές που καίνε τα πάντα στο πέρασμά τους.

Της Αρχοντίας Γ. Καλλιτέρη 

Πηγή: energia.gr