Πρωτοβουλία Πολιτών Δήμου Αριστοτέλη

Μπορούμε να έχουμε άμεσα έναν αντίκτυπο στο ΑΕΠ της τάξης του 4 – 5% από την εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων και των σπάνιων γαιών. Δηλαδή να πάμε στα 10 δισεκατομμύρια , συνολικό αντίκτυπο έμμεσο, άμεσο και παραγόμενο, από τα περίπου 4-5 δις . που έχει υπολογίσει την αξία του κλάδου σήμερα το ΙΟΒΕ, σημειώνει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων Κωνταντίνος Γιαζιτζόγλου. Όπως αναφέρει ο ίδιος, υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον. «Το πρότζεκτ του αντιμονίου προχωράει, οι Μολάοι προχωράνε, το γάλλιο συνεχίζεται, ο χρυσός εκτός από το πρότζεκτ στη Χαλκιδική έχει άλλα δύο πρότζεκτ στη Θράκη, τα οποία προσπαθεί να ξεκινήσει. Οι υπόλοιποι του κλάδου, το μαγνήσιο στη Χαλκιδική πάει πολύ καλά, τα βιομηχανικά ορυκτά της Μήλου είναι μια σταθερή αξία» προσθέτει. Στον κλάδο άρχισε να υπάρχει κινητικότητα όμως τελευταία. «Ξαφνικά, ξύπνησαν ένα πρωί οι Βρυξέλλες, μετά από 15-20 χρόνια που τους χτυπάμε τις πόρτες και τους φωνάζουμε και συνειδητοποίησαν ότι είμαστε, όταν λέμε επί ξύλου...

Ανοικτά σύνολα δεδομένων που αφορούν τη Γενική Διεύθυνση Oρυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ θα αναρτώνται πλέον στο πεδίο με τίτλο “Ανοικτά Γεωχωρικά Δεδομένα ΟΠΥ και Γεωθερμίας” στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ ( εδώ ). Συγκεκριμένα, θα αναρτώνται όλα τα σχετικά ανοικτά σύνολα δεδομένων, τα οποία προέρχονται από την καταγραφή και την επεξεργασία των πράξεων που είτε εκδίδονται πρωτογενώς από τις θεματικές διευθύνσεις είτε προέρχονται από επεξεργασία και συνδυασμό άλλων πληροφοριών. Η προσθήκη των συνόλων θα γίνεται σταδιακά με την ολοκλήρωση κάθε ενότητας. Προς το παρόν, διαθέσιμα είναι τα εξής σύνολα: -Εγκρίσεις τεχνικών μελετών λατομικών ορυκτών περιόδου 2018-2024 -Γεωχωρική απεικόνιση λατομικής και μεταλλευτικής δραστηριότητας έτους 2023. Θα ακολουθήσουν δεδομένα με τις υφιστάμενες λατομικές περιοχές, γεωθερμικά πεδία και μεταλλευτικά δικαιώματα. Πηγή:  energypress.gr

Τον «οδικό χάρτη» του ερευνητικού προγράμματος της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) για το νέο ΕΣΠΑ (2021-2027) παρουσίασε πρόσφατα στην Πολιτική Ηγεσία του ΥΠΕΝ αλλά και στους αρμόδιους φορείς ο Διονύσιος Γκούτης , Γενικός Διευθυντής της ΕΑΓΜΕ . Το στρατηγικό σχέδιο της ΕΑΓΜΕ κινείται σε πέντε θεματικούς άξονες δράσεων . Στις Ορυκτές Πρώτες Ύλες, στο Περιβάλλον, στην Ενέργεια, στους Υδατικούς Πόρους και στην Κλιματική Αλλαγή. Τα έργα που βρίσκονται σε τροχιά έγκρισης και υλοποίησης είναι τα εξής:

Την ετήσια έκθεση μεταλλευτικής και λατομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα για το 2022 δημοσίευσε πρόσφατα το ΥΠΕΝ. Από τα στοιχεία που αναφέρονται στην έκθεση ξεχωρίζει, μεταξύ άλλων, η αύξηση παραγωγής λιγνίτη κατά 15,4% σε σχέση με το 2021, ως αποτέλεσμα των έκτακτων αποφάσεων επαναλειτουργίας ορυχείων, για λόγους ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειας της χώρας. Σύμφωνα με την έκθεση, το 2022 χαρακτηρίζεται από το δυσμενές περιβάλλον που δημιουργεί η ενεργειακή κρίση, καθώς σημειώνεται η περαιτέρω άνοδος του ενεργειακού κόστους, λόγω και της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, την ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού διεθνώς αλλά και του υψηλού κόστους πρώτων υλών, οδικών μεταφορών και θαλάσσιων ναύλων που επηρεάζουν δυσμενώς την ελληνική επιχειρηματικότητα και τις εξαγωγές στον τομέα των ΟΠΥ.

Του Δημήτρη Κ. Κωνσταντινίδη* Κατά την άποψη, λοιπόν, των κοιτασματολόγων της Ευρώπης η λύση θα ήταν η οικοδόμηση βιώσιμων και ανθεκτικών αλυσίδων αξίας ορυκτών πόρων στην Κοινότητα . Η απάντηση στη δύσκολη αυτή εξίσωση «δόθηκε» πρόσφατα με την ανακοίνωση της Προέδρου της Επιτροπής Ursula von der Leyen, με το Σχέδιο της ΕΕ που αφορά στις κρίσιμες ΟΠΥ (Critical Raw Materials Act, 14 Σεπτέμβρη 2022).  Το μήνυμα προβλέπει μια ευρεία πολιτική υποστήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της κυκλικής λειτουργίας ανθεκτικών αλυσίδων αξίας με αφετηρία τα κοιτάσματα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Αυτό, όμως, και πάλι βρίσκεται ακόμα σε θεωρητικό επίπεδο, γιατί αφενός δεν είναι σίγουρο ότι τα κράτη μέλη θα υποστηρίξουν την εφαρμογή εγχώριων αλυσίδων αξίας ορυκτών πόρων και αφετέρου γιατί στην ΕΕ η εξόρυξη κοιτασμάτων κρίσιμων ΟΠΥ είναι ανεπαρκής μέχρι ανύπαρκτη.

του Πέτρου Τζεφέρη Στο άμεσο μέλλον ένα αυτοκίνητο που σέβεται τον εαυτό του και το περιβάλλον θα πρέπει να είναι ηλεκτρο-κινούμενο! Συνεπώς, θα πρέπει να διαθέτει μπαταρία ηλεκτροκίνησης καθώς   και μόνιμο μαγνήτη σπανίων γαιών. Αρα, θα πρέπει να διαθέτει στον εξοπλισμό του και μια ικανοποιητική γκάμα αλλά και ποσότητα EV μετάλλων και σπανίων γαιών.   Στην εικόνα  που βασίζεται σε δεδομένα από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), συγκρίνονται τα ορυκτά/μέταλλα που χρησιμοποιούνται σε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο με ένα συμβατικό αυτοκίνητο (βενζινοκινητήρα). 

Του Δρα. Νικ. Αρβανιτίδη, Οικονομικού Γεωλόγου, Συντονιστή Ευρωπαϊκών Θεμάτων Ορυκτών Πρώτων Υλών, Γεωλογικής Έρευνας της Σουηδίας Μοντέλα αυτοί, τους κλιματολόγους εννοώ, μοντέλα και εμείς οι οικονομικοί γεωλόγοι. Ούτε εμείς πιστεύουμε απόλυτα στα δικά τους αλλά όπως φαίνεται, ούτε αυτοί στα δικά μας.  Άλλο τώρα αν αυτό δεν έχει κάποια πρακτική σημασία αφού τελικά αυτοί που αποφασίζουν, οι κυβερνήσεις δηλαδή, δέχονται στην πλειοψηφία τους την παρουσία της κλιματικής αλλαγής την οποία μάλιστα θέλουν να σταματήσουν (με το γνωστό σύνθημα Stop Climate Change), στη βάση κυρίως ανανεώσημων πηγών ή ήπιων μορφών ενέργειας.

Του Νικόλαου Αρβανιτίδη Μοντέλα αυτοί, τους κλιματολόγους εννοώ, μοντέλα και εμείς οι οικονομικοί γεωλόγοι.  Ούτε εμείς πιστεύουμε στα δικά τους αλλά όπως φαίνεται, ούτε αυτοί στα δικά μας. Άλλο τώρα αν αυτό δεν έχει κάποια πρακτική σημασία αφού τελικά αυτοί που αποφασίζουν, οι κυβερνήσεις δηλαδή, δέχονται στην πλειοψηφία τους την παρουσία της κλιματικής αλλαγής την οποία μάλιστα θέλουν να σταματήσουν (με το γνωστό σύνθημα Stop Climate Change), στη βάση κυρίως ανανεώσιμων πηγών («ήπιων μορφών» το θεωρώ προσωπικά πιο δόκιμο) ενέργειας.  Αυτό που οι κλιματολόγοι και αρκετοί περιβαντολλόγοι, δεν εννοούν να καταλάβουν, και για το οποίο οι περισσότεροι πολιτικοί δεν έχουν πάρει ή δεν θέλουν να πάρουν χαμπάρι, είναι το γεγονός ότι όλες οι τεχνολογίες και οι υποδομές που κάνουν εφικτή την πορεία προς την λεγόμενη πράσινη ενέργεια, αλλά και την βίωσιμη ηλεκτροκίνηση, στηρίζονται στην χρήση ορυκτών πρώτων υλών (ΟΠΥ).

Του Δρ. Ν. Αρβανιτίδη Οι σύγχρονες κοινωνίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες (ΟΠΥ). Οι νέες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ψηφιακή επανάσταση στην πληροφορική και την επικοινωνία, η σταθερά διευρυνόμενη κατανάλωση ηλεκτρονικών ειδών, η καινοτομία στις υποδομές, οι καινούριες απόψεις γύρω από την υλικοτεχνική υποστήριξη και οι δυναμικά αναδυόμενες προκλήσεις παραγωγής τροφίμων, συμβάλλουν και οδηγούν στην διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη, ζήτηση και χρήση ολοένα περισσότερων ορυκτών και μετάλλων στα οποία στηρίζονται και από την προοπτική πρόσβαση των οποίων εξαρτώνται.  Για παράδειγμα, η παραγωγή ενός προσωπικού υπολογιστή ή ενός έξυπνου τηλεφώνου χρειάζεται πάνω από 40 ΟΠΥ. Η ταχύτατα εξελισσόμενη αντικατάσταση των κινητήρων εσωτερικής καύσης με τεχνολογία ηλεκτρικής ενέργειας στην αυτοκινητοβιομηχανία και η διεύρυνση της χρήσης της αιολικής και ηλιακής ενέργειας έχουν σαν αποτέλεσμα την τεράστια ζήτηση εξόρυξης συγκεκριμένων μετάλλων όπως ε...

Για πρώτη φορά αποκτά η χώρα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες. Σε συνάντηση που είχε ο υπουργός ΠΕΝ Γιώργος Σταθάκης με το ανάδοχο μελετητικό σχήμα που θα εκπονήσει το σχετικό πλαίσιο καθώς και τη ΣΜΠΕ, συζητήθηκαν η διαδικασία και για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Η εκπόνηση αρχίζει άμεσα και θα ολοκληρωθεί σε 18 μήνες, με την κατάρτιση του σχετικού σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης, μέσα από δημόσια διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Στόχος είναι να υπάρξει η μέγιστη δυνατή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, όλων των φορέων του κλάδου και της επιστημονικής κοινότητας, αναφέρουν στελέχη του Υπουργείου.

Με την αυξανόμενη ζήτηση και την ανάγκη αξιοποίησης των Ορυκτών Πρώτων Υλών (ΟΠΥ) να ανεβαίνει όλο και ψηλότερα στην ελληνική και ευρωπαϊκή αναπτυξιακή ατζέντα, σαν βασικός μοχλός κοινωνικής προόδου, διασφάλισης ποιοτικότερου βιοτικού επιπέδου και δημιουργίας ανταγωνιστικότερων οικονομιών και νέων θέσεων απασχόλησης, μιλήσαμε με τρεις νέους Έλληνες επιστήμονες που συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Έργο X-Mine *. «Η μεταλλευτική δραστηριότητα έχει διαχρονική συμβολή στην κοινωνικό-οικονομική ανάπτυξη, την επιστημονική γνώση και την τεχνολογική καινοτομία.   Χωρίς τα ορυκτά και τα μέταλλα, δεν θα μπορούσαμε να έχουμε το βιοτικό επίπεδο το οποίο διαθέτουμε. Στις μέρες μας, κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί 18 τόνους ορυκτών το χρόνο.

[ Νικόλαος Σκαρπέλης, Ομότιμος Καθηγητής Κοιτασματολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών ] Eνας από τους σημαντικούς άξονες της ολοκληρωμένης Εθνικής Πολιτικής αξιοποίησης των Ορυκτών Πρώτων Υλών, που τέθηκε σε εφαρμογή τον Φεβρουάριο 2012 (βλ. Σχόλιο), είναι και η «Έρευνα για ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων». Η Εθνική Πολιτική προβλέπει την λήψη μέτρων εξασφάλισης των συνθηκών για την έρευνα αυτή, το σχεδιασμό των απαραίτητων υποδομών καθώς και την ένταξη της εκμετάλλευσης των ορυκτών υλών στο συνολικό χωροταξικό σχεδιασμό. Στις αρχές του 2012 υπήρχαν στο στάδιο της αδειοδότησης σημαντικά έργα (π.χ. κοιτάσματα Περάματος και Σαπών), ενώ ήταν σε εξέλιξη ο πλειοδοτικός διαγωνισμός για ορισμένα από τα πορφυρικά συστήματα του Νομού Κιλκίς με πρόθεση προκήρυξης διαγωνισμών από το ΥΠΕΚΑ και για άλλους χώρους (π.χ. μεταλλευτικός χώρος στην περιοχή Καλλυντήρι Ροδόπης). 

Το πρόγραμμα MIN-GUIDE ( http://min-guide.eu ) στοχεύει στη δημιουργία on line οδηγού μεταλλευτικής και λατομικής πολιτικής στην Ε.Ε. Στο πλαίσιο του προγράμματοςτος, πραγματοποιήθηκε το 2ο “εργαστήριο” με θέμα την καινοτομία στον τομέα των ΟΠΥ και την υφιστάμενη/σχεδιαζόμενη υποστηρικτική- στην καινοτομία- πολιτική. [Λεόμπεν, Αυστρία, 21.03- 22.03.2017]. Πραγματοποιήθηκαν τρία παράλληλα εργαστήρια με αντικείμενο την πολιτική των χωρών της ΕΕ και την επίδρασή της στην καινοτομία για την (i) έρευνα ΟΠΥ, (ii) την εκμετάλλευση ΟΠΥ και (iii) την υποθαλάσσια εξόρυξη ΟΠΥ.