Πρωτοβουλία Πολιτών Δήμου Αριστοτέλη

Το γιγάντιο ορυχείο χαλκού Cobre στον Παναμά παραμένει αδρανές από τον Νοέμβριο του 2023. ( Ευγενική προσφορά εικόνας από First Quantum Minerals. ) Η παγκόσμια εξόρυξη εισέρχεται σε μια νέα περίοδο γεωπολιτικής έντασης και οι επιπτώσεις της ήδη αναδιαμορφώνουν τις ροές κεφαλαίων, τις στρατηγικές παραγωγής και τις αποφάσεις προμήθειας. Ο εθνικισμός των πόρων περιορίζει την προσφορά σε βασικές δικαιοδοσίες. Η κυριαρχία της Κίνας στη διύλιση προκαλεί ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια σε όλη τη Δύση. Οι κυβερνήσεις αποθηκεύουν κρίσιμα ορυκτά. Σε αυτό το περιβάλλον, η σταθερότητα έχει καταστεί ένα πολύτιμο πλεονέκτημα. Ο Καναδάς ξεχωρίζει ως μία από τις λίγες δικαιοδοσίες που μπορούν να την προσφέρουν σε μεγάλη κλίμακα. Αλλά αυτό το πλεονέκτημα δεν θα διατηρηθεί χωρίς εκσυγχρονισμό και εφαρμογή πολιτικής. Ο εθνικισμός των πόρων δεν αποτελεί πλέον θέμα συζήτησης. Είναι πολιτική. Η Ινδονησία , η οποία αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς νικελίου, έχει ορίσει την πο...

Όταν μιλάμε σε επίπεδο πολιτικής και οικονομίας για τη σημασία των ορυκτών και των μετάλλων πριν το 2020 και μετά το 2020 μέχρι και σήμερα είναι ξεκάθαρο πως μιλάμε για δυο ολότελα διαφορετικές χρονικές περιόδους με πολύ ξεχωριστά προτάγματα η κάθε μία! Το μείζον ζήτημα είναι πως μέσα σε αυτή την εξαετία έσβησαν σαν να μην υπήρξαν ποτέ οι ανεπανάληπτες μέρες και τα αντίστοιχα χρόνια μια 50ετίας, όπου Ελλάδα και Ευρώπη συνολικά έζησαν μια περίοδο απόλυτης ηρεμίας, ασφάλειας και σταθερότητας , χωρίς να καταφέρουν να αποκτήσουν την απαιτούμενη γεωπολιτική ευστάθεια και ασφάλεια σε δικής τους παραγωγής πρώτες ύλες, έτσι ώστε να μην βρεθεί σε ευάλωτη θέση σε κάθε λογής κρίση, όπως τελικά συνέβη και συνεχίζει να συμβαίνει… Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία, Ιαπωνία, και άλλες μεγάλες οικονομίες ανταγωνίζονται διαρκώς για να αυξήσουν την γεωπολιτική και οικονομική τους ισχύ μέσα από την αναβάθμιση των περιουσιακών τους στοιχείων σε αξιοποιούμενα ορυκτά και μέταλλα, ενώ ήδη έχουν εξασφαλίσει την απαιτούμε...

Το νησί της Αρκτικής αναδεικνύεται τώρα σε στρατηγικό κόμβο παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για τη βιομηχανική επιβίωση Σε μια χρονική περίοδο, όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις σε ολόκληρο τον πλανήτη εντείνονται και η ισχύς των κρατών εξαρτάται πλέον όχι μόνο από οικονομικούς δείκτες, αλλά κυρίως από τον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών η Γροιλανδία, μία μέχρι πρότινος απομακρυσμένη παγωμένη έκταση στα μάτια όλων, αναδεικνύεται τώρα σε στρατηγικό κόμβο παγκόσμιων διαπραγματεύσεων για τη βιομηχανική επιβίωση. Η ανάγκη για απεξάρτηση Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με μια δομική ευπάθεια: την καθολική σχεδόν εξάρτησή τους από την Κίνα για την προμήθεια και επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών. Η Κίνα ελέγχει σήμερα το 81% της παγκόσμιας δυναμικότητας επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών και το 94% της παραγωγής μόνιμων μαγνητών, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την αμυντική βιομηχανία, αλλά και την υψηλή τεχνολογία. Για τις ΗΠΑ, η εξάρτηση αυτή μεταφράζεται ...

Tον κεντρικό ρόλο της ενέργειας από το Αιγαίο μέχρι τον Ατλαντικό, για τη διαμόρφωση της γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής, ανέδειξε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή Varney & Co του αμερικανικού τηλεοπτικού σταθμού Fox Business.  Ερωτηθείς από τον κ. Varney για το αν η Ελλάδα θα γίνει η κύρια πύλη της Ευρώπης για το αμερικανικό LNG, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι «από το Αιγαίο μέχρι τον Ατλαντικό η ενέργεια αλλάζει τη γεωπολιτική αρχιτεκτονική, και η Ελλάδα είναι ο κεντρικός πυλώνας σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική» . Πρόσθεσε επίσης ότι κατά τη συνάντηση που είχε με τον Υπουργό Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum συζητήθηκαν συγκεκριμένα σχέδια για τον πλήρη απεγκλωβισμό της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο και την αντικατάστασή του με αμερικανικό LNG:  «Και αυτό γίνεται μέσω της Ελλάδας, η οποία διαθέτει την κατάλληλη υποδομή — τη Ρεβυθούσα και το FSRU στην Αλ...

Σε μια περίοδο όπου οι αγορές μοιάζουν να αλλάζουν «κανόνες παιχνιδιού» πιο γρήγορα από ποτέ, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος βάζει στο επίκεντρο έναν παράγοντα που, όπως υποστηρίζει, πλέον υπερισχύει της παραδοσιακής οικονομικής ανάγνωσης: τη γεωπολιτική .  Με αφορμή τη συμμετοχή του στο Road Show της Morgan Stanley και του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Λονδίνο, ο πρόεδρος και CEO της Metlen Energy & Metals σημειώνει ότι η νέα παγκόσμια τάξη δεν θα σμιλευτεί από δείκτες και ισολογισμούς, αλλά από τις μεγάλες διεθνείς τριβές που αναδιαμορφώνουν συμμαχίες, εμπορικές ροές και επενδυτικές επιλογές. Όπως τονίζει, η σύγκρουση στην Ουκρανία, η όξυνση στις σχέσεις Κίνας–ΗΠΑ και η αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον της Ταϊβάν συνιστούν «μεγάλους πυλώνες αστάθειας» που θα συνεχίσουν να καθορίζουν τη συμπεριφορά των κεφαλαίων τα επόμενα χρόνια.  Σε αυτό το περιβάλλον, η γεωπολιτική δεν λειτουργεί πλέον ως σκιώδης κίνδυνος στο background, αλλά ως ο βασικός οδηγός : επηρεάζει το πού επενδύουν τα ...

Η ανατροπή γεωπολιτικών συσχετισμών και ισορροπιών είναι πλέον συνήθης στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή. Τα όσα έχουν συμβεί αποδεικνύουν ένα πράγμα. Απολαμβάνει ευρύτερου σεβασμού και προσοχής όποια χώρα είναι σε θέση να εξασφαλίσει σε ένα μεγάλο βαθμό την αυτονομία της σε πρώτες ύλες και ενέργεια. Η Ευρώπη να μεν έχει γεωπολιτικό εκτόπισμα, το οποίο κλονίζεται δε λόγω της αδυναμίας της, προς το παρόν, να ορίσει την “τύχη” της από ενδοκοινοτικό εφοδι ασμό πρώτων υλών και σε ενεργειακό απόθεμα. Το πρόβλημα αυτό φαίνεται να μεγεθύνεται λόγω του χάσματος που επικρατεί, την ίδια στιγμή, στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα ανάμεσα σε κράτη της Δύσης και της Ανατολής με διακύβευμα το ποιο θα είναι... προσεχώς το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα που θα επικρατήσει σε επίπεδο εμπορικών συναλλαγών αγαθών . Αυτή η κατάσταση όπως είναι φυσικό και επόμενο επηρεάζει αρνητικό τω τρόπω και την Ελλάδα. Παρά τις αντικειμενικά δύσκολες συνθήκες που επιφέρει αυτό το ανηλεές μπρά ντε φερ, η χώρα μας...

Μπορεί τα βλέμματα των ποδοσφαιρόφιλων της Ευρώπης – και μεγάλου μέρους του πλανήτη – να στράφηκαν εδώ και ημέρες στον τελικό των τελικών, τη αναμέτρηση του Παρισιού ανάμεσα στη «βασίλισσα» Ρεάλ Μαδρίτης και τους «you’ll never walk alone» της Λίβερπουλ, στο γήπεδο της γεωπολιτικής και της οικονομίας, όμως, οι πάντες μοιάζουν σιγά-σιγά να ετοιμάζονται και να πιάνουν πόστα για τον άλλο μεγάλο τελικό: Των Ηνωμένων Πολιτειών με την Κίνα, που έχει ως βαρύτιμο έπαθλο την παγκόσμια ηγεμονία στον 21ο αιώνα. Παρά το γεγονός, άλλωστε, ότι το κύριο πολεμικό μέτωπο βρίσκεται εδώ και τρεις μήνες στην Ουκρανία, αποτελεί κοινό μυστικό ότι όσα συμβαίνουν εκεί αποτελούν κάτι σαν… σκηνές από ταινία προσεχώς από το θρίλερ που θα παιχθεί, αργά ή γρήγορα, στην «οθόνη» της νοτιοανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού. 

Του Δρ. Σωτήρη Καμενόπουλου Η ανθρωπότητα έχει ήδη μπει σε μία νέα περίοδο η οποία από δω και στο εξής θα αποτελεί τη νέα κανονικότητα. Δύο είναι τα χαρακτηριστικά αυτής της περιόδου: Α) Η εισδοχή της γεωπολιτικής ως ένας εκ των βασικών πυλώνων στη Βιώσιμη Ανάπτυξη, και Β) η εμφάνιση ενός νέου φαινόμενου το οποίο παλαιότερα παρατηρούνταν στην περίπτωση του πετρελαίου: πρόκειται για την κατάρα της πράσινης ενέργειας. Ας αναλυθούν τα δύο χαρακτηριστικά της νέας παγκόσμιας πραγματικότητας. Α. Η νέα πραγματικότητα: η γεωπολιτική ως βασικός πυλώνας της Βιώσιμης Ανάπτυξης Η επικρατούσα επιστημονική άποψη για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη είναι ότι αυτή στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: Κοινωνία, Οικονομία και Περιβάλλον. Αυτή η άποψη αποτελεί και την επίσημη θέση του ΟΗΕ. 

Του Γιώργου Σεφερτζή   Eίχα εξαρχής μια απορία. Την διατύπωσα (στην έντυπη έκδοση του "Φιλελεύθερου" που αναδημοσιεύθηκε από το   lîberal.gr) στις αρχές του περσινού καλοκαιριού όταν πια η ένταση στο Αιγαίο πλησίαζε την κορύφωσή της και η τουρκική επιθετικότητα έτεινε να τεθεί εκτός ελέγχου:  Γιατί υλική βάση του νεο-οθωμανικού αναθεωρητισμού του Ερντογάν να θεωρείται σχεδόν από όλους ότι είναι οι βλέψεις της γείτονος επί του φυσικού πλούτου (υδρογονάθρακες-φυσικό αέριο-πετρέλαιο) της ευρύτερης περιοχής (Μεσοποταμία-Μέση Ανατολή-Ανατολική Μεσόγειος-Βόρεια Αφρική) και ειδικότερα του Αιγαίου όταν μια τέτοια εκτίμηση στερείται της ορθολογικής βάσης του υπολογισμού των σχέσεων του κόστους με το όφελός της δεδομένου ότι,

Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου* Όσοι παρακολουθούν την παγκόσμια αρθρογραφία από το 2006 και εντεύθεν και διαθέτουν ψήγματα γεωπολιτικής συναισθηματικής νοημοσύνης ώστε να μυριστούν καταστάσεις και σημεία των καιρών, σήμερα ίσως δεν θα νοιώθουν έκπληξη με όσα διαδραματίζονται γύρω τους. Λέξεις κλειδιά όπως ορυκτοί πόροι, δημογραφικό, ΑΟΖ, UNCLOS, γεωπολιτική, ολιγαρχική ελίτ, άνοδος άκρων, ήπια ισχύς, resource wars, Sykes-Picot, κρίση κλπ. δεν θα τους είναι ξένες. Τα παραπάνω, ίσως και περισσότερα, από καιρό είχαν δημιουργήσει μία υποψία πως κάτι ψήνεται στην (γεω)πολιτική κουζίνα.

Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου  *ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ BLOG : Το άρθρο του Σωτήρη Καμενόπουλου δημοσιεύτηκε πέρσι τον Σεπτέμβριο. Κατά τη γνώμη μας, η τρομερή επικαιρότητα το καθιστά επίκαιρο ξανά και τροφόδοτη βαθύτερων σκέψεων σε σχέση με όσα μας συμβαίνουν. "Σε παλαιότερο άρθρο μου ( Resource Wars και η Γεωπολιτική ως Ζόμπι: η νεο-γεωπολιτική ) είχα αναφερθεί στην επανάκαμψη της γεωπολιτικής ως ζόμπι. Ουσιαστικά η γεωπολιτική δεν είχε πεθάνει ποτέ,αλλά ούτε και αναγεννήθηκε ποτέ, καθώς ήταν απέθαντη. Έχει σημασία να αναφερθεί πως ο όρος «geopolitik» είχε πρωτοκαθιερωθεί  στη Γερμανία επί Βίσμαρκ... Δύο ήταν οι σημαντικότερες περίοδοι της Γερμανικής geopolitik: το 1914 και το 1940. Και στις δύο περιπτώσεις, με την εφαρμογή της Γερμανικής geopolitik, ο κόσμος  γνώρισε δύο απίστευτα σκληρούς και αιματηρούς πολέμους. Με κυρίαρχα διακυβεύματα τους ορυκτούς πόρους. Ναι!