Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ "ΝΑΡΚΟΜΑΝΩΝ": ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΓΑΙΩΝ

Στον σύγχρονο κόσμο της γεωπολιτικής σκακιέρας, οι λέξεις συχνά χρησιμοποιούνται ως προπετάσματα καπνού για να κρύψουν σκληρές αλήθειες. 

Πρόσφατα, ο Λι Σουό, διευθυντής του κέντρου κλιματικής πολιτικής της Κίνας στο Asia Society Policy Institute, προέβη σε μια δήλωση που προκάλεσε αίσθηση, παρομοιάζοντας την εξάρτηση από το πετρέλαιο με τη σχέση ενός ναρκομανούς με τον έμπορό του (εδώ: https://www.ethnos.gr/World/amp/403551/sannabasizesaiseenanemporonarkotikonopolemosstoirankaihpagkosmiaexarthshapotopetrelaio). 

Η ειρωνεία αυτής της δήλωσης δεν έγκειται μόνο στο ποιος τη λέει, αλλά στο πώς μια παλιά και δόκιμη ανάλυση περί εξάρτησης αντιστρέφεται για να εξυπηρετήσει τα κινεζικά συμφέροντα υπό το μανδύα της «πράσινης ευαισθησίας».

Η Αντιστροφή της Πραγματικότητας

Ο Λι Σουό υποστήριξε ότι ενώ το εισαγόμενο πετρέλαιο σε αναγκάζει να επιστρέφεις ξανά και ξανά στον προμηθευτή (όπως ο ναρκομανής), η αγορά ηλιακών πάνελ μοιάζει με την αγορά ενός αυτοκινήτου: πληρώνεις μια φορά και είσαι καλυμμένος για δεκαετίες. Πρόκειται για ένα ευφυές επικοινωνιακό πυροτέχνημα που επιχειρεί να εμφανίσει την Κίνα ως τον «τίμιο έμπορο» που απελευθερώνει τη Δύση από τα δεσμά των ορυκτών καυσίμων.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαμετρικά αντίθετη. Η παρομοίωση της «σχέσης ναρκομανούς» δεν γεννήθηκε για το πετρέλαιο, αλλά για να περιγράψει την ασφυκτική εξάρτηση της Δύσης από τις κινεζικές σπάνιες γαίες. Ο Κινέζος αξιωματούχος πήρε ένα επιχείρημα που καταδεικνύει την κινεζική ηγεμονία και το εφήρμοσε στο πετρέλαιο, προσπαθώντας να αποσείσει τις ευθύνες του Πεκίνου.

Οι Σπάνιες Γαίες ως το «Νέο Όπιο» της Δύσης

Ήδη από το 2021, αναλυτές προειδοποιούσαν ότι οι σπάνιες γαίες —τα απαραίτητα υλικά για την κατασκευή μπαταριών, ηλεκτρικών μοτέρ και ηλιακών πάνελ— δεν αποτελούν ένα κανονικό εμπορευματικό προϊόν. 

Η αγορά τους δεν λειτουργεί σε επίσημα χρηματιστήρια με διαφάνεια, αλλά θυμίζει τα πρότυπα της μαφίας των ναρκωτικών (εδώ: https://slpress.gr/oikonomia/pos-i-kina-me-tis-spanies-gaies-akyronei-tin-eyropaiki-prasini-symfonia/). 

Η Κίνα, ελέγχοντας το μεγαλύτερο μέρος της εξόρυξης και, κυρίως, της επεξεργασίας αυτών των ορυκτών, λειτουργεί ως ο «mega drug dealer» του πλανήτη (εδώ: https://www.energia.gr/article/189647/spanies-gaies-pos-h-prasinh-metavash-metatrepetai-se-kinezikh-epelash-kai-h-dysh-koimatai).

Η Δύση, στην προσπάθειά της να απεξαρτηθεί από το πετρέλαιο (όπου οι πηγές είναι σχετικά διεσπαρμένες γεωγραφικά), πέφτει με τα μάτια κλειστά σε μια πολύ πιο σκληρή εξάρτηση. Αν το πετρέλαιο είναι η «δόση» που χρειάζεται η οικονομία, οι σπάνιες γαίες είναι η ουσία που η Δύση δεν μπορεί πλέον να βρει πουθενά αλλού εκτός από τα κινεζικά εργαστήρια.

Η Αυταπάτη της Πράσινης Μετάβασης και η «Οικονομική Αυτοκτονία»

Το 2022 και το 2025, η κατάσταση επιδεινώθηκε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω αυστηρών κανονισμών, επέβαλε την ταχεία μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Όμως, η «πράσινη» αυτή μετάβαση κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως μια πράξη οικονομικής αυτοκτονίας.

Με την Ευρώπη να εξαρτάται κατά 74,4% από την Κίνα για τα κρίσιμα ορυκτά, οι δυτικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν καταντήσει σαν τους ναρκομανείς που αναζητούν κρυφά μικροποσότητες σπάνιων γαιών, προσπαθώντας να μην προκαλέσουν την οργή του Πεκίνου (εδώ: https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/887605/peri-spanion-gaion-kai-allon-kalikadzaron/amp/).

Είναι οξύμωρο: Η ΕΕ απαιτεί την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, την ώρα που η ίδια δεν διαθέτει ούτε τα ορυχεία ούτε τα εργοστάσια επεξεργασίας. Έτσι, κάθε «πράσινο» βήμα της Δύσης ενισχύει τα ταμεία του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος και βαθαίνει την εξάρτηση.

Ο Μεγαλύτερος Ρυπαντής του Κόσμου: Τα Νούμερα της Ντροπής

​Ενώ η Κίνα κουνάει το δάχτυλο στη Δύση για το πετρέλαιο, η ίδια αποτελεί τον υπ' αριθμόν ένα ρυπαντή του πλανήτη, με χαώδη διαφορά από τον δεύτερο. Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

​Μερίδιο CO2: Η Κίνα ευθύνεται για το 35% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (δεδομένα IEA 2023-2024), εκπέμποντας πάνω από 12,6 γιγατόνους ετησίως. Για να έχουμε μια αίσθηση του μεγέθους, οι εκπομπές της Κίνας είναι υπερδιπλάσιες από αυτές των ΗΠΑ (Νο. 2 στον κόσμο) και υπερβαίνουν τις συνολικές εκπομπές ολόκληρου του αναπτυγμένου κόσμου μαζί!

​Η «Επιστροφή» του Άνθρακα: Παρά τις υποσχέσεις για «πράσινη ανάπτυξη», η Κίνα βιώνει έναν νέο πυρετό άνθρακα. Το 2024, οι κατασκευές νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα έφτασαν σε υψηλό 10ετίας, με το Πεκίνο να ξεκινά την κατασκευή μονάδων ισχύος 94,5 GW (το 93% των παγκόσμιων νέων κατασκευών άνθρακα!).

​Κατανάλωση Λιγνίτη: Η εγχώρια παραγωγή άνθρακα και λιγνίτη στην Κίνα σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, φτάνοντας τους 4,7 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως, καθώς το ΚΚΚ προτεραιοποιεί την ενεργειακή ασφάλεια της βιομηχανίας του έναντι οποιασδήποτε κλιματικής δέσμευσης.

Το Περιβαλλοντικό Ψέμα: Το Παράδειγμα του Baotou

Η ειρωνεία κορυφώνεται όταν η Κίνα εμφανίζεται ως προστάτης του κλίματος. Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος ρυπαντής του κόσμου, καίγοντας τεράστιες ποσότητες άνθρακα για να τροφοδοτήσει τη βιομηχανία της. Αλλά το πιο σκοτεινό μυστικό της «πράσινης» τεχνολογίας κρύβεται στις περιοχές εξόρυξης, όπως το Baotou στην Εσωτερική Μογγολία.

Εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη χωματερή τοξικών και ραδιενεργών αποβλήτων στον κόσμο, μια απέραντη μαύρη λίμνη γεμάτη καρκινογόνα χημικά και ραδιενεργά κατάλοιπα από την επεξεργασία των σπάνιων γαιών (εδώ: https://slpress.gr/oikonomia/poso-quot-vromiko-quot-einai-to-prasino-life-style-ton-vryxellon/). 

Η «καθαρή» ενέργεια της Δύσης παράγεται πάνω στην πιο βρώμικη μόλυνση του πλανήτη. Το να παριστάνει η Κίνα ότι ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, την ώρα που θυσιάζει ολόκληρες περιοχές της στον βωμό της παγκόσμιας κυριαρχίας στις σπάνιες γαίες, είναι τουλάχιστον γελοίο.

Η Παγίδα του «Εμπόρου Αυτοκινήτων»

Ας επιστρέψουμε στη δήλωση του Λι Σουό: «Η εισαγωγή ηλιακών πάνελ μοιάζει με την αγορά αυτοκινήτου... είσαι καλυμμένος για δύο δεκαετίες». Αυτό που δεν λέει ο Κινέζος αξιωματούχος είναι ότι αν ο «έμπορος αυτοκινήτων» ελέγχει αποκλειστικά τα ανταλλακτικά, την τεχνολογία και την πρώτη ύλη για κάθε νέο μοντέλο, τότε ο αγοραστής δεν είναι ιδιοκτήτης, αλλά όμηρος.

Αν η Δύση δεν καταφέρει να «σπάσει» το μονοπώλιο των σπανίων γαιών, η περίφημη ενεργειακή μετάβαση θα παραμείνει μια «ονείρωξη». Θα έχουμε αντικαταστήσει έναν έμπορο (πετρέλαιο) με έναν πολύ πιο αδίστακτο και συγκεντρωτικό προμηθευτή, ο οποίος χρησιμοποιεί την πράσινη ατζέντα ως γεωπολιτικό πολιορκητικό κριό.

Συμπέρασμα

Η ρητορική της Κίνας περί «εξάρτησης ναρκομανών» από το πετρέλαιο είναι μια κλασική περίπτωση προβολής: κατηγορούν τους άλλους για αυτό που οι ίδιοι έχουν επιβάλει μέσω των σπανίων γαιών. Η Δύση οφείλει να ξυπνήσει από τον λήθαργο της «κλιματικής ορθότητας» και να δει την αλήθεια πίσω από τους αριθμούς. Η απεξάρτηση από τον άνθρακα δεν έχει νόημα αν οδηγεί στην πλήρη υποταγή σε έναν ολοκληρωτικό «mega dealer» που ελέγχει τις φλέβες της μελλοντικής οικονομίας.

Η πράσινη μετάβαση, όπως εξελίσσεται σήμερα, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια κινεζική επέλαση. Και όσο η Δύση αρνείται να δει το πραγματικό πρόσωπο του «εμπόρου», τόσο η δόση θα γίνεται ακριβότερη και η απεξάρτηση πιο επώδυνη.

Του Δρ. Σωτήρη Καμενόπουλου

* Ο δρ Σωτήρης Καμενόπουλος είναι PhD της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης

Πηγή: energia.gr