ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΓΕΜΑΤΕΣ ΧΩΡΑΦΙΑ ΔΙΧΩΣ ΧΕΡΙΑ

Πριν λίγες μέρες δεχτήκαμε στα γραφεία μας ένα παραγωγό αχλαδιών. Ψάχνει απεγνωσμένα και αυτός για εργάτες γης, όπως πολλοί άλλοι συνάδελφοι του και δυστυχώς φαίνεται πως αυτοί οι εργάτες, ειδικά αυτή την εποχή, είναι εξαιρετικά δυσεύρετοι. Είμαστε στα μέσα Ιουλίου και η πλειονότητα των Ελλήνων προγραμματίζει τις καλοκαιρινές διακοπές. 

Για τον αγροτικό τομέα όμως αυτή η περίοδος δεν σηματοδοτεί ανάπαυση αλλά ακριβώς το αντίθετο. Είναι η στιγμή της μεγαλύτερης έντασης της χρονιάς, όταν οι συγκομιδές διαδέχονται η μία την άλλη σε όλη τη χώρα και η ανάγκη για εργατικά χέρια φτάνει στο αποκορύφωμά της, την ίδια ακριβώς στιγμή που η υπόλοιπη οικονομία στρέφεται προς τον τουρισμό.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγωγικών φορέων του κλάδου, περισσότερες από 70.000 θέσεις εργασίας στη γεωργία παραμένουν σήμερα κενές, με το πρόβλημα να εντείνεται ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος και η Μακεδονία. 

Η έλλειψη αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο μιας δύσκολης χρονιάς, αλλά χρόνιο χαρακτηριστικό των τελευταίων τουλάχιστον 5 ετών, το οποίο οδηγεί ήδη αρκετούς παραγωγούς σε αναγκαστική στροφή προς καλλιέργειες που συγκομίζονται μηχανικά, ανεξάρτητα από το αν αυτή ήταν η αρχική τους επιλογή.

Το καλοκαίρι δεν είναι μόνο η περίοδος αιχμής για τον πρωτογενή τομέα, είναι και η περίοδος αιχμής για τον τουρισμό, ο οποίος αναζητά το ίδιο ακριβώς εποχικό εργατικό δυναμικό, συχνά με ελκυστικότερους όρους απασχόλησης. 

Το αποτέλεσμα είναι ένας αθέατος ανταγωνισμός ανάμεσα σε δύο κλάδους της ελληνικής οικονομίας, για τους ίδιους ανθρώπους, με τους παραγωγούς να αναγκάζονται να ανεβάζουν τα ημερομίσθια, από τα 35 έως και τα 70 ευρώ ανάλογα με την περιοχή, προκειμένου απλώς να διατηρήσουν το εργατικό δυναμικό που ήδη διαθέτουν. 

Η αύξηση αυτή δεν αντανακλά κατ' ανάγκη αντίστοιχη αύξηση παραγωγικότητας, αλλά καθαρή πίεση προσφοράς και ζήτησης σε μια αγορά εργασίας που λειτουργεί ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα τους καλοκαιρινούς ειδικά μήνες.

Από την άλλη, ο θεσμικός μηχανισμός που υποτίθεται καλύπτει αυτό το κενό, η μετάκληση εργατών γης από τρίτες χώρες, λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως πρόσθετο εμπόδιο αντί για λύση. 

Παραγωγοί, μας αναφέρουν πως οι εγκρίσεις καθυστερούν συχνά έως και έξι μήνες, με αποτέλεσμα εργαζόμενοι να βρίσκονται ήδη στη χώρα, χωρίς να έχουν προλάβει να αποκτήσουν ΑΦΜ ή τραπεζικό λογαριασμό, άρα χωρίς δυνατότητα νόμιμης πληρωμής ή ασφαλιστικής κάλυψης μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία. 

Το ίδιο το νομικό πλαίσιο ανανεώνεται κατά κανόνα με διαδοχικές τρίμηνες παρατάσεις αντί να αποτελεί μόνιμη ρύθμιση, γεγονός που μεταθέτει κάθε φορά μια απόφαση, την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή, που όπως και να έχει, θα έπρεπε να είναι προβλέψιμη πολύ πριν από την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου.

Το πρόβλημα δεν είναι έλλειψη καλής θέλησης ούτε ζήτημα κονδυλίων. Είναι απουσία μόνιμου εθνικού σχεδιασμού για το ανθρώπινο δυναμικό που θα απασχοληθεί στον πρωτογενή τομέα, ο οποίος πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πραγματικό ημερολόγιο συγκομιδών της χώρας και όχι τον κύκλο μιας προσωρινής κατά παρέκκλιση ρύθμισης.

Η λύση είναι ένα σταθερό πλαίσιο μετάκλησης (είτε αυτό αναφέρεται στη γεωργία, είτε στον τουρισμό) που θα ισχύει για πολλά χρόνια και θα υπολογίζει από πριν πόσους εργάτες χρειάζεται κάθε περιοχή και σε ποια εποχή. Έτσι, ο παραγωγός θα ξέρει εγκαίρως ότι θα έχει τα χέρια που χρειάζεται, αντί να περιμένει κάθε χρόνο μια απόφαση της τελευταίας στιγμής.

Πηγή: insider.gr