ΧΡΥΣΟΣ: ΓΙΑΤΙ ΑΝΤΕΧΕΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΥΨΗΛΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ

Υπάρχει μια βολική σχεδόν βεβαιότητα ψευδαίσθησης στους κύκλους των αγορών ομολόγων και των κεντρικών τραπεζών, ότι τα πράγματα λειτουργούν σήμερα μέσα σε ένα περιβάλλον κανονικότητας, ομαλότητας, ηρεμίας και τάξεως. Και ότι όλα όσα βλέπουμε αποτελούν ένα προσωρινό και παροδικό φαινόμενο. 

Μάλιστα την περασμένη εβδομάδα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έσπευσε για μια ακόμη φορά να μας καθησυχάσει, διακηρύσσοντας ότι οι παγκόσμιες αγορές ομολόγων συνεχίζουν να λειτουργούν με «orderly manner», δηλαδή με εύρυθμο τρόπο.

Μόνο που αυτή η ηρεμία αφορά ίσως αποκλειστικά τα γραφεία της Ουάσιγκτον. Διότι αν κοιτάξει κανείς την πραγματικότητα πέρα από τα δελτία Τύπου και τις καθησυχαστικές δηλώσεις, θα διαπιστώσει ότι οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες παίρνουν απότομα την ανιούσα. 

Οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων των Ηνωμένων Πολιτειών κατέγραψαν τη μεγαλύτερη τριμηνιαία άνοδο αυτού του αιώνα κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους. Και αυτή δεν είναι, σε καμία περίπτωση, αποκλειστικά μια «αμερικανική ιστορία» απομονωμένη και κλεισμένη στα σύνορα της Wall Street.

Τα λεγόμενα «term premia», δηλαδή τα «ασφάλιστρα κινδύνου» που απαιτούν οι επενδυτές για να δεσμεύσουν τα κεφάλαιά τους αγοράζοντας μακροπρόθεσμα ομόλογα κρατικού χρέους κινούνται ανοδικά σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο. 

Από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία μέχρι τη Γερμανία, οι επενδυτές έρχονται αντιμέτωποι με έναν εκρηκτικό συνδυασμό. Με έναν επίμονο υψηλό πληθωρισμό, με ολοένα αυξανόμενες κυβερνητικές δανειακές ανάγκες και δημοσιονομικά ισοζύγια που αποκλίνουν από μια ισορροπημένη εικόνα και διαρκώς επιδεινώνονται.

Με βάση τα βιβλία των οικονομικών, αυτή η εξέλιξη θα έπρεπε να λειτουργεί σαν «ταφόπλακα» για τον χρυσό. Η λογική είναι απλή. Ο χρυσός δεν πληρώνει τόκο, ούτε κόβει κουπόνια, ούτε διανέμει μερίσματα. 

Όταν ο επενδυτής μπορεί να εξασφαλίσει υψηλότερες αποδόσεις διακρατώντας στο χαρτοφυλάκιο του κρατικό χρέος αντί για χρυσό, είναι φανερό ότι το «κόστος ευκαιρίας» της κατοχής χρυσού εκτοξεύεται. 

Το κόστος ευκαιρίας είναι μια θεμελιώδης έννοια της Οικονομικής Επιστήμης. Είναι το λεγόμενο «opportunity cost». Είναι δηλαδή η αξία ή το όφελος της αμέσως καλύτερης εναλλακτικής επιλογής που θυσιάζεται ή απορρίπτεται όταν λαμβάνεται μια συγκεκριμένη απόφαση, και στην προκειμένη περίπτωση η επένδυση σε χρυσό.

Κι όμως σήμερα, η πραγματικότητα αρνείται πεισματικά να υπακούσει σε αυτά τα παραδοσιακά οικονομικά μοντέλα αξιολόγησης των «assets».

Ο χρυσός επιδεικνύει μια αξιοσημείωτη, σχεδόν προκλητική ανθεκτικότητα σε ένα περιβάλλον που, θεωρητικά, θα έπρεπε να τον έχει συντρίψει. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων έχουν σκαρφαλώσει σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από το 2002, οι νομισματικές πολιτικές παραμένουν περιοριστικές, και το δολάριο διατηρείται ισχυρό. 

Κι όμως, η τιμή του χρυσού όχι μόνο δεν συντρίβεται αλλά δεν υποχωρεί κάτω από τα $4.000 δολάρια ανά ουγγιά.

Πώς εξηγείται αυτή η διαφοροποίηση; Η απάντηση βρίσκεται στη φύση του κινδύνου. Οι πραγματικές αποδόσεις των ομολόγων αποτελούν αναμφισβήτητα μια τροχοπέδη για τον χρυσό. Ωστόσο, ακόμα και αυτό το υψηλό επίπεδο των αποδόσεων δεν μπορεί να αναιρέσει τον θεμελιώδη και ιστορικό ρόλο του χρυσού ως του απόλυτου νομισματικού περιουσιακού στοιχείου.

Ο χρυσός είναι ένα ελεύθερο περιουσιακό στοιχείο,

• δεν υπόκειται σε πιστοληπτικές διαβαθμίσεις από οίκους αξιολόγησης,
• δεν έχει κυβερνητικό εκδότη πίσω του για να τον υποθηκεύει,
• δεν εξαρτάται από δημοσιονομικά ελλείμματα και απαιτήσεις αναχρηματοδότησης,
• δεν εξαρτάται από ένα πολιτικό προσωπικό που αυξάνει διαρκώς το όγκο του χρέους για να καλύψει τις «τρύπες», που προκαλεί με τις αποφάσεις του.

Όταν το ΔΝΤ διαβεβαιώνει ότι οι αγορές είναι «ομαλές», οι έμπειροι αναλυτές γνωρίζουν καλά ότι η ομαλότητα και η τάξη δεν ταυτίζονται με την απουσία κινδύνου. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν οι ομολογιακές αποδόσεις προσφέρουν ελκυστικό ανταγωνισμό στον χρυσό, αλλά είναι κάτι βαθύτερο. Είναι το κατά πόσο η άνοδός των αποδόσεων αντικατοπτρίζει μια υγιή οικονομική δυναμική ή αποτελεί το σωρευτικό ασφάλιστρο κινδύνου που αποδίδεται πλέον στο ίδιο το κρατικό χρέος.

Αν συμβαίνει το δεύτερο και η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις προς αυτή την κατεύθυνση, τότε τα υψηλότερα επιτόκια δεν είναι τελικά τόσο ανασταλτικά για την πορεία του χρυσού όσο πιστεύει η συμβατική οικονομική σοφία. Οι αγορές δεν χρειάζεται να καταρρεύσουν με πάταγο, ούτε να δούμε πρωτοφανείς χρεοκοπίες μεγάλων κρατών για να λάμψει το πολύτιμο μέταλλο.

Αρκεί κάτι πολύ πιο απλό και αναπόφευκτο. Οι επενδυτές να αρχίσουν να συνειδητοποιούν πόσο εύθραυστη είναι η σταθερότητα ενός συστήματος όπου οι κυβερνήσεις δανείζονται ασταμάτητα με όλο και πιο ακριβούς όρους. Ο χρυσός δεν περιμένει την Αποκάλυψη ή ένα νέο Κατακλυσμό. Απλά υπενθυμίζει ότι το «χάρτινο χρήμα» έχει όρια, και ότι η εμπιστοσύνη στα κρατικά χρεόγραφα παραμένει ένα διαρκές, ευάλωτο στοίχημα που αυξάνεται σε βάθος χρόνου.

Του Κωνσταντίνου Χαροκόπου

Πηγή: liberal.gr