ΠΩΣ ΘΑ ΗΤΑΝ Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΒΑΛΕΙ STOP ΕΔΩ ΚΑΙ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΕΞΟΡΥΞΕΙΣ;

Είναι ένα ερώτημα που άρχισε να στριφογυρίζει στο μυαλό του κάθε καλά ενημερωμένου πολίτη από την ημέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ένα ερώτημα που από τη στιγμή που άρχισε και ο πόλεμος στον Κόλπο γίνεται ολοένα και βασανιστικότερο, σαν την εξαρτημένη καθημερινότητα μας από κάθε λογής είδη πρώτης ανάγκης, όπως για παράδειγμα τα καύσιμα που μέσα σε μια εβδομάδα άλλαξαν τιμή 4 φορές προς τα πάνω…

Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στον Κόλπο και έχοντας αντιληφθεί τη μέγιστη ανοησία που κάναμε ως κράτος και ως κοινωνία να δώσουμε στον τουρισμό μας τα σκήπτρα της βαριάς μας βιομηχανίας, είχαμε αρχίσει να συνειδητοποιούμε, πως αν ήμασταν μια κανονική χώρα με πολιτικούς που διέθεταν τις σχετικές γνώσεις και διαπνέονταν από όραμα και στρατηγική στην κατεύθυνση της αξιοποίησης της τεράστιας ποικιλίας ορυκτών πόρων της σε γη και θάλασσα θα είχαμε και μια κανονική ζωή. 

Ζωή με όρους αξιοπρεπούς διαβίωσης. Δηλαδή κανονικούς μισθούς, κανονικές συντάξεις και ακόμη πιο κανονικές δομές υγείας, παιδείας και πολιτικής προστασίας. Δεν θα “τρώγαμε” 3 απανωτά μνημόνια στο κεφάλι και δεν θα μας έφευγαν στο εξωτερικό 600.000 Ελληνίδες και Έλληνες με σπουδές και υψηλές άλλες δεξιότητες. 

Στα χρόνια που πέρασαν λειτουργήσαμε μιμητικά, ίσως όσο καμιά άλλη χώρα στον κόσμο σε πράγματα που θεωρούσαμε (αφελώς όπως αποδείχτηκε) πως θα μας έφερναν κοντύτερα σε κοινωνικοοικονομική πρόοδο και ανάπτυξη. 

Για παράδειγμα στις αρχές της δεκαετίας του 80 δώσαμε πολύ μεγάλη βάση στην εκμάθηση ξένων γλωσσών. Αγγλικά και Γαλλικά στην αρχή, υποτιμώντας ταυτόχρονα τη μητρική μας γλώσσα, που αν μη τι άλλο είναι και η γλώσσα των επιστημών. 

Μια επιλογή που αποδείχθηκε σε μεγάλο βαθμό εξαιρετικά χρήσιμη για την υποδοχή και τη φιλοξενία εκατομμυρίων επισκεπτών στη χώρα μας, όχι όμως κατάλληλη για την θωράκιση της ελληνικής οικονομίας από κάθε είδους εξωγενή αναπάντεχη ή και αναμενόμενη εξέλιξη με δυσμενείς συνέπειες, όπως συμβαίνει σήμερα.

Η περίπτωση της Νορβηγίας θα μπορούσε να είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα μίμησης. Και όμως ποτέ δεν το είδαμε ως πολιτεία και κοινωνία υπό τέτοιο πρίσμα. Στις μέρες μας, η Νορβηγία είναι μοναδική χώρα της Ευρώπης που δεν ιδρώνουν καθόλου τα αυτιά των πολιτών της στα δυσάρεστα ακούσματα που καταφθάνουν από τον Κόλπο του Περσικού και κάνουν λόγο για διακοπή παραγωγής και μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου αερίου, σε άλλες χώρες με τις τιμές στα υπάρχοντα αποθέματα να εκτοξεύονται χωρίς κανένα φραγμό.

Η Νορβηγία στις αρχές του 80 είχε μια πενιχρή γεωπολιτική και οικονομική ισχύ. Πλέον τα δεδομένα της θα μπορούσε κανείς να τα χαρακτηρίσει και εκτός Ευρωπαϊκής πραγματικότητας, καθώς είναι ο κορυφαίος προμηθευτής φυσικού αερίου της γηραιάς ηπείρου έχοντας αντικαταστήσει τη Ρωσία σε θέση κεντρικού προμηθευτή, καλύπτοντας το 30% των συνολικών αναγκών της Ευρώπης, ενώ παράλληλα παράγει περίπου το 2% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. 

Χάρη σε αυτή την προνομιακή θέση και κατάσταση που τις χαρίζουν οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, το 1990 ιδρύθηκε το Government Pension Fund Global (GPFG) της Νορβηγίας, γνωστό ως "πετρελαϊκό ταμείο", το οποίο είναι το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο, με αξία που ξεπέρασε τα 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια στις αρχές του 2026, διαχειριζόμενο έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, επενδύοντας σε μετοχές, ακίνητα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παγκοσμίως, εξασφαλίζοντας επι της ουσίας τις συντάξεις και την ευημερία των επερχόμενων γενεών Νορβηγών.

Θα προσπεράσουμε ως μη σοβαρό το επιχείρημα “ναι… αλλά η Νορβηγία δεν έχει γείτονα την Τουρκία!” καθώς η Νορβηγία έχει γείτονες της τη Ρωσία και τη Μεγάλη Βρετανία. Δυο υπερδυνάμεις που δεν χαρίζουν κάστανα σε κανένα. 

Η Νορβηγία όμως είχε και συνεχίζει να έχει πολιτικούς με έμπνευση με όραμα και στρατηγική αλλά και πολίτες με λογική και νοοτροπία απολύτως συμφιλιωμένη με τις εξορύξεις και απολαμβάνουν τους καρπούς αυτής της στρατηγικής αντίληψης, καθώς με βάση τα έσοδα του ταμείου τους κάθε πολίτης δικαιούται περίπου 340.000 ευρώ έκαστος!!! 

Από την άλλη πλευρά, εμείς στην Ελλάδα, ναι μεν έχουμε έναν ανήσυχο γείτονα, δεν μας έφταιγε όμως αυτός δε, όταν απορρίπταμε εν τη γένεση τους εξορυκτικά εγχειρήματα σε μέταλλα και υδρογονάνθρακες στις δεκαετίες που πέρασαν, και στην ηπειρωτική (βλέπε Κεντρική Μακεδονία, Θράκη, Ήπειρο κλπ) και στην παράκτια Ελλάδα, γιατί είχαμε καταλήξει πως τα “rooms to let” τα “beach bar”, και τα ορεινά “chalet”είναι η... πυρίτιδα μιας εκρηκτικής οικονομικής ανάπτυξης με ασφαλείς προοπτικές.

Παρά τις εργώδεις προσπάθειες που καταβάλει η κυβέρνηση για να ανατάξει την ευάλωτη οικονομία μας μετασχηματίζοντας την παραγωγικής βάση και με τις εξορύξεις να πρωταγωνιστούν στο μείγμα της ανασυγκρότησης, υπάρχει μια μεγάλη δυσκολία, η οποία ευχόμαστε να ξεπεραστεί. Η Ελλάδα  είναι αναγκασμένη να αναμένει τις εξελίξεις. 

Κάτι που σημαίνει πως η Ελλάδα δεν έχει στα χέρια της κανένα έλεγχο της κατάστασης που επικρατεί. Μακάρι να σταθούμε ευνοημένοι από τη τύχη της “τελευταίας στιγμής” για πολλοστή φορά και να θα μας δοθεί μια ακόμη χρονική ευκαιρία για να προλάβουμε να κάνουμε ότι απαιτείται. 

Μήπως έτσι καταφέρουμε να κάνουμε κάποια στιγμή τον δικαιολογημένο πόθο της επάρκειας και της εφοδιαστικής ανθεκτικότητας σε κρίσιμα υλικά πρώτης ανάγκης μια πραγματικότητα που αυτή τη στιγμή φαντάζει καθ' όλα ουτοπική.