ΚΙΝΑ: ΓΙΑΤΙ ΧΤΙΖΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΗΣ "FORT ΚΝΟΧ";

H Κίνα δεν αγοράζει απλώς χρυσό. Χτίζει κρίσιμες υποδομές γύρω από το πολύτιμο μέταλλο. Στόχος της είναι η δημιουργία ενός νέου παγκόσμιου κέντρου συναλλαγών, εκκαθάρισης, τιμολόγησης και φύλαξης φυσικού χρυσού.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα πίσω από την επιτάχυνση των αγορών χρυσού από την πλευρά της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας (PBoC). Παράλληλα, το Πεκίνο επιχειρεί να μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των φυσικών αποθεμάτων του που βρίσκονται στο Λονδίνο, στο Χονγκ Κονγκ.

Τον περασμένο Ιούλιο, η κινεζική κεντρική τράπεζα πρόσθεσε σχεδόν 20 τόνους χρυσού στα επίσημα αποθέματά της. Ήταν η μεγαλύτερη μηνιαία αγορά από τον Οκτώβριο του 2023. Με αυτή την κίνηση, η Κίνα έφθασε τους 21 συνεχόμενους μήνες αύξησης των επίσημων αποθεμάτων χρυσού.

Τον Ιούνιο η PBoC είχε αγοράσει περίπου 15 τόνους. Τον Μάιο είχε προσθέσει περίπου 10 τόνους. Με βάση τα επίσημα στοιχεία, οι αγορές από την αρχή του 2026 έχουν αυξήσει τα κινεζικά αποθέματα κατά περίπου 60 τόνους.

Τα αποθέματα της Κίνας σε φυσικό χρυσό ανήλθαν, στο τέλος Ιουλίου, στα 76,08 εκατ. «fine troy ounces». Δηλαδή περίπου 2.367 τόνους. Τον Ιούνιο βρίσκονταν στα 75,44 εκατ. ουγγιές. Η αξία των αποθεμάτων έχει φτάσει τα 306,35 δισ. δολάρια.

Το μήνυμα που στέλνει η Κίνα στις αγορές είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Το Πεκίνο εξακολουθεί να αυξάνει την έκθεσή του στον χρυσό με σταθερούς ρυθμούς. Αυτό συμβαίνει ακόμη και μετά την υψηλή μεταβλητότητα της τιμής του μέσα στο 2026.

Για την Κίνα, ο χρυσός δεν είναι απλώς ένα επενδυτικό asset. Είναι ένα αποθεματικό στοιχείο χωρίς πιστωτικό κίνδυνο. Δεν εξαρτάται από την οικονομική ή πολιτική φερεγγυότητα κάποιας άλλης χώρας. Και προσφέρει «ανεξαρτησία» και «ελευθερία».

Το Πεκίνο διαθέτει ήδη τεράστια συναλλαγματικά αποθέματα. Μεγάλο μέρος τους συνδέεται με το δολάριο και είναι επενδυμένο σε αμερικανικά, βρετανικά και ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν αλλάξει τα δεδομένα. 

Το ίδιο και οι αμερικανικές κυρώσεις. Η αυξανόμενη χρήση του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως εργαλείου άσκησης εξωτερικής πολιτικής έχει κάνει τις κεντρικές τράπεζες πιο ευαίσθητες απέναντι στον κίνδυνο διαχείρισης των αποθεματικών τους. Ιδιαίτερα όταν αυτά βρίσκονται σε νομίσματα και επενδυτικά στοιχεία υπό δυτική δικαιοδοσία, έλεγχο και επιρροή.

Ο χρυσός προσφέρει διαφοροποίηση. Και σε κάποιο βαθμό, απαγκίστρωση από τα δυτικά χρηματοοικονομικά assets. Η έρευνα του World Gold Council για το 2026 δείχνει ότι το 89% των διαχειριστών συναλλαγματικών αποθεμάτων που συμμετείχαν στην έρευνα αναμένει αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων χρυσού των κεντρικών τραπεζών τους επόμενους 12 μήνες. Παράλληλα, το 45% δήλωσε ότι αναμένει να αυξήσει και τα δικά του αποθέματα.

Με άλλα λόγια, η Κίνα δεν κινείται κόντρα στην παγκόσμια τάση. Αντιθέτως, πρωτοστατεί σε αυτήν. Όμως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της κινεζικής στρατηγικής βρίσκεται αλλού.

Βρίσκεται στην πληροφορία που μετέδωσε το Bloomberg και ανέδειξε το Reuters Breakingviews. Σύμφωνα με αυτήν, η κινεζική κεντρική τράπεζα σχεδιάζει να μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων χρυσού της στο Χονγκ Κονγκ. Με αυτόν τον τρόπο μειώνει την εξάρτησή της από τις παραδοσιακές υποδομές διαπραγμάτευσης και φύλαξης που βρίσκονται στο Λονδίνο.

Η κίνηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το Χονγκ Κονγκ βρίσκεται ήδη σε διαδικασία δημιουργίας υποδομών για το σύνολο των διαδικασιών της αγοράς χρυσού. Ήδη από τον περασμένο Ιούλιο, ξεκίνησε δοκιμαστικά η λειτουργία ενός νέου κεντρικού συστήματος εκκαθάρισης και διακανονισμού συναλλαγών χρυσού.

Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία ενός νέου μηχανισμού διαμόρφωσης τιμών για το πολύτιμο μέταλλο. Δεν πρόκειται για μια απλή τεχνική αλλαγή. Το Πεκίνο θέλει να δημιουργήσει γύρω από το Χονγκ Κονγκ ένα πλήρες οικοσύστημα χρυσού. Και να το συνδέσει με τις αγορές της Σαγκάης.

Το νέο σύστημα θα μπορεί να προσφέρει ολόκληρη την αλυσίδα υπηρεσιών. Διαπραγμάτευση – Εκκαθάριση – Αποθήκευση – Μεταφορά – Ασφάλιση - Διύλιση. Και, τελικά, συμμετοχή στη διαμόρφωση των διεθνών τιμών. Με άλλα λόγια, η Κίνα επιδιώκει να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στις φυσικές συναλλαγές χρυσού στην Ασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση του Χονγκ Κονγκ έχει ήδη ανακοινώσει σχέδια για σημαντική αύξηση της χωρητικότητας των αποθηκών χρυσού. Στόχος είναι να ξεπεράσει τους 2.000 τόνους μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.

Το Χονγκ Κονγκ δεν θέλει πλέον να είναι απλώς ένα κέντρο όπου ο χρυσός «αλλάζει χέρια». Θέλει να γίνει ένα κέντρο όπου ο χρυσός να «τιμολογείται». Ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία το ενδιαφέρον για φυσικό χρυσό μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο προς την Ανατολή. Την ίδια στιγμή, στη Δύση η αγορά του λεγόμενου «χάρτινου» χρυσού —μέσω ETFs, futures και άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων— αποκτά πρωτοφανείς διαστάσεις.

Το πραγματικό στοίχημα είναι το ποιος καθορίζει την τιμή του χρυσού. Κι εδώ βρίσκεται η πραγματική γεωοικονομική διάσταση της υπόθεσης. Για δεκαετίες, η παγκόσμια αγορά χρυσού είχε δύο βασικούς πυλώνες, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη.

Το Λονδίνο παραμένει το σημαντικότερο κέντρο της αγοράς φυσικού χρυσού. Η Νέα Υόρκη αποτελεί κομβικό σημείο για τα futures, τα ETFs και γενικότερα για τη χρηματοοικονομική αγορά του λεγόμενου «χάρτινου» χρυσού.

Τα μεγέθη δείχνουν πόσο δύσκολο είναι να αλλάξει αυτή η ισορροπία. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, το Λονδίνο εκκαθάριζε τον Μάιο περίπου 16,1 εκατ. ουγγιές χρυσού ημερησίως. Στα τέλη Ιουνίου, τα θησαυροφυλάκιά του φιλοξενούσαν περίπου 9.464 τόνους χρυσού. Συγκριτικά, οι σημερινές εγκαταστάσεις του Χονγκ Κονγκ μπορούν να αποθηκεύσουν λιγότερους από 200 τόνους.

Η διαφορά είναι τεράστια. Αυτό σημαίνει ότι η Κίνα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το Λονδίνο από τη μια μέρα στην άλλη.

Μπορεί όμως να κάνει κάτι διαφορετικό. Να δημιουργήσει σταδιακά έναν δεύτερο μεγάλο πόλο της παγκόσμιας αγοράς χρυσού. Και αυτό ακριβώς φαίνεται να επιχειρεί.

Ο στόχος του Πεκίνου δεν είναι μόνο η αποθήκευση περισσότερου χρυσού. Είναι η συμμετοχή στη «διαδικασία ανακάλυψης της τιμής», το λεγόμενο «price discovery». Διότι ο σημαντικότερος παράγοντας στο παγκόσμιο παιχνίδι του χρυσού δεν είναι μόνο το πού βρίσκεται αποθηκευμένο το μέταλλο. Είναι, κυρίως, το «ποιος συμμετέχει στη διαμόρφωση της τιμής του».

Σήμερα, η διεθνής τιμή του χρυσού διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό μέσα από αγορές και μηχανισμούς που βρίσκονται στη Δύση. Η Κίνα θέλει να δημιουργήσει μια εναλλακτική υποδομή. Μια υποδομή περισσότερο συνδεδεμένη με την Ασία. Και, σε βάθος χρόνου, με το γιουάν.

Εάν οι φυσικές ροές συναλλαγών χρυσού μεταξύ Κίνας και Χονγκ Κονγκ αυξηθούν, τότε τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν. Το ίδιο θα συμβεί εάν περισσότερες τράπεζες χρησιμοποιήσουν αυτές τις νέες υποδομές. Ή εάν δημιουργηθεί επαρκής ρευστότητα και αναπτυχθούν νέα παράγωγα προϊόντα. Σε αυτή την περίπτωση, η Ασία θα μπορούσε να αποκτήσει σημαντικά μεγαλύτερη επιρροή στη διαδικασία του «price discovery».

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Λονδίνο θα χάσει σύντομα τον πρωτεύοντα ρόλο του. Σημαίνει όμως ότι η αγορά χρυσού μπορεί σταδιακά να γίνει περισσότερο «πολυκεντρική». Ιδιαίτερα για συναλλασσόμενους που επιθυμούν να περιορίσουν την έκθεσή τους στο δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και στη δυτική δικαιοδοσία.

Για το Πεκίνο, αυτό θα αποτελούσε μια σημαντική στρατηγική νίκη. Ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειάς του να περιορίσει την κυριαρχία του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές. Η Ασία βρίσκεται ήδη στην καρδιά της παγκόσμιας ζήτησης για φυσικό χρυσό. 

Σύμφωνα με το World Gold Council, οι ασιατικές αγορές αντιστοιχούν περίπου στο 60% της παγκόσμιας ζήτησης φυσικού χρυσού για κοσμήματα. Η Κίνα και η Ινδία είναι οι δύο μεγαλύτερες αγορές καταναλωτικού χρυσού στον κόσμο. Παράλληλα, ολόκληρη η περιοχή διαθέτει μακρά παράδοση στη χρήση του χρυσού ως μέσου αποταμίευσης και επένδυσης.

Το Χονγκ Κονγκ προσφέρει, επιπλέον, κάτι που η ηπειρωτική Κίνα δεν μπορεί εύκολα να προσφέρει. Είναι ένα διεθνές χρηματοπιστωτικό κέντρο. Διαθέτει μεγάλη αγορά «offshore» γιουάν. Δηλαδή «ελεύθερα» γιουάν, έξω από τα capital controls του Πεκίνου. 

Φιλοξενεί διεθνείς τράπεζες και προσφέρει ευκολότερη πρόσβαση σε ξένους επενδυτές. Το λεγόμενο «offshore pool» του γιουάν στο Χονγκ Κονγκ ανέρχεται περίπου στα 1,1 τρισ. γιουάν, ή περίπου στα 163 δισ. δολάρια. Αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια αγορά χρυσού που, σταδιακά, θα μπορεί να λειτουργεί περισσότερο σε γιουάν και λιγότερο σε δολάρια.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο σχέδιο πίσω από τις αγορές χρυσού της Κίνας. Όχι απλώς να αποκτήσει περισσότερο χρυσό. Αλλά να δημιουργήσει μια νέα χρηματοπιστωτική υποδομή γύρω από αυτόν. Μια υποδομή στην οποία η Ασία θα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, το Χονγκ Κονγκ θα αποκτήσει κεντρικό ρόλο και το γιουάν θα μπορεί σταδιακά να διεκδικήσει μεγαλύτερη θέση στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Tου Κώστα Χαροκόπου

Πηγή: liberal.gr